banner1853
İstanbul 10°
Gök gürültülü hafif yağmurlu
22 Kasım 2016 Salı 12:54
Siber güvenlik için 'Kamunet' geliyor

Başbakan Binali Yıldırım Haliç Kongre Merkezi'nde düzenlenen "Bilişim Zirvesi 2016" etkinliğine katıldı.

"Siber saldırıları bir yandan önlerken bu kötü niyetli faaliyetlere karşılık verecek caydırıcılığı geliştirmek. Ulusal Siber Güvenlik Stratejisi Eylem Planı da başlıyor. Bütün paydaşları bir araya getiren bu çalışmanın önemli olduğunu düşünüyorum. Kamunet nedir, güvenli internetin kamuda başlatılan bir adımıdır. En azından kamudaki iletişimin bir özel ağ üzerinde yapılması kamu iletişiminin güvenli bir ortamda gerçekleşmesi. Kamunet ağı üzerinden veriler daha güvenli olacak"

Başbakan Yıldırım'ın konuşmasından satır başları:

Operatörlerimiz Türkiye'nin her noktasında 3G erişimi sağlamışlardı. Bunun ardından 4.5G sağlandı. 5G'ye ve ötesine ilişkin açılımları içerecek biçimde yerli ürünler için çalışmalar devam ediyor. 31 Mart'ı 1 Nisan'a bağlayan gece 4.5G mümkün hale geldi.

Türkiye'nin her noktasının 4.5G kapsama alanı içerisinde yer alması biraz zaman alacak. Bilişimin itici bir güç olduğunun farkındayız. Eskiden bir sektör olarak görürdük ancak bilişimin bir sektörden ziyade yaşam tarzına dönüştüğünü görüyoruz. Bilişimde Türkiye'nin büyüme rakamlarında bir kat daha fazla büyüme gerçekleştirdik.

"VERGİ SİSTEMİNDE YENİ DÜZENLEME YAPACAĞIZ"

Biz burada toplantı yaparken dünyanın değişik bölgelerinde bilişimle ilgili yeni bir gelişme olduğunu aklımızdan çıkarmamalıyız. Son 14 yılda sektörün önünü açacak birçok adım attık. İstediğimiz düzeyde olmasa da internette vergi indirimine gidildi. 60. hükümet döneminde internet üzerindeki vergiyi 20 puan indirdik. Mevcut vergi sistemi bugün iletişim sektörünün önünü açacak bir sistem değil. Vergi sisteminde yeni bir düzenleme yapacağız. Bilişim sektörünün önünü açacağız.

"YATIRIMLARA ARA VERMEDEN DEVEM EDECEĞİZ"

Ülkemiz internet kullanımında çok daha hızlı büyüdü. AİKER bir ofisini Singapur'a birini İstanbul'a açtı. Artık sadece Amerika'da değil bilişim dünyanın her yerinde yaygınlaşacak. Bilgiyi satın alan değil üreten bir ülke haline gelmeliyiz. Ar-Ge yatırımlarına ilişkin desteklere ara vermeden devam edeceğiz. 289 Ar-Ge merkezimiz var. 28 bin çalışanımız var. Kanuna ilave olarak sektöre ilave kaynak aktarmaya Bilim Sanayi Bakanlığımız başladı.

"YENİ TEŞVİK PAKETİ YÜRÜRLÜĞE GİRDİ"

Şu anda 4.5G'nin de yetkilendirilmesi kapsamında özel destekler veriyoruz. Çok daha önce tamamlanması gerekirdi. Hala tamamlanmamış olmasını bir eksiklik olarak görüyorum. Bilginin üretilmesi kadar merkezde kalması önemlidir. Yakın zamanda sayıları artan veri merkezleri ülkemiz için önemli bir husustur.

Daha bugün kararname ile çağrı merkezleri ile birlikte veri merkezlerinin kurulmasına çok büyük destek sağladık. Bina tahsisinden vergi kolaylığına işletme kredisine, enerjine desteğine kadar her türlü destek için çalışma yapacaklara yönelik teşvik paketini yürürlüğe koyduk hayırlı uğurlu olsun. Veri merkezlerinin zaman kaybetmeden kurulması şimdiki beklentimiz.

"SİBER GÜVENLİK İÇİN KAMUNET GELİYOR"

Siber güvenliğin sağlanması için önemli adımlar atıyoruz. Üniversitelerle bu konularda yüksek lisans bölümleri açıldı. Önümüzdeki süreçte siber savunma değil siber caydırıcılık anlamında da önemli adımlar atacağız. Böylece kritik altyapılarımızı koruyacağız.

Siber saldırıları bir yandan önlerken bu kötü niyetli faaliyetlere karşılık verecek caydırıcılığı geliştirmek. Ulusal Siber Güvenlik Stratejisi Eylem Planı da başlıyor. Bütün paydaşları bir araya getiren bu çalışmanın önemli olduğunu düşünüyorum.

Kamunet nedir, güvenli internetin kamuda başlatılan bir adımıdır. En azından kamudaki iletişimin bir özel ağ üzerinde yapılması kamu iletişiminin güvenli bir ortamda gerçekleşmesi. Kamunet ağı üzerinden veriler daha güvenli olacak.

Başbakan Yıldırım:

- "Bu itici gücü (Bilişim) doğru kullanarak önümüzdeki yıllarda Türkiye'yi 2023 hedeflerimiz doğrultusunda dünyanın 10 büyük ekonomisinden biri haline getirme hedefimizi rahatlıkla gerçekleştirebiliriz ancak, çıtamızı küresel markalar ve küresel kullanım alanları olan teknolojik ürünler üretme noktasına çıkarmamız gerekiyor"

- "Ülke olarak son yıllarda bilişim sektöründe büyük gelişmeler katetmekle beraber bu geldiğimiz noktayı asla ve asla başarı olarak görmüyoruz, yeterli olarak da görmüyoruz"

- "Vergi sisteminin bilişim sektörünün ayağına ayak bağı olmasının önüne geçeceğiz"

) - Başbakan Binali Yıldırım, Türkiye'nin, bilişimi doğru kullanarak 2023 hedefleri doğrultusunda rahatlıkla dünyanın 10 büyük ekonomisinden biri olabileceğini belirterek, "Ancak, çıtamızı küresel markalar ve küresel kullanım alanları olan teknolojik ürünler üretme noktasına çıkarmamız gerekiyor." dedi.

Bilişim Zirvesi 2016'da, atılan doğru adımlarla 2003 yılında 20 milyar lira civarında olan sektör büyüklüğünün, 2015'te yaklaşık 4 kat artarak 90 milyar liraya yükseldiğini anlatan Yıldırım, "Türkiye'nin büyümesinin geçtiğimiz 15 yıl içerisinde bir kat daha fazlası bilişimde büyümeyi ifade ediyor. Aslında bilişimdeki büyüme bunun çok daha üzerinde olması lazım. Biz bunu da yeterli görmüyoruz." dedi.

Bu verilerin Türkiye'nin altyapı, kapasite ve hizmet kalitesi açısından dünyanın önde gelen ülkeleri arasında olduğunu gösterdiğini vurgulayan Yıldırım, Türkiye'nin dünyanın hızla ve istikrarlı büyüyen ülkeler listesinde yer aldığını söyledi.

Bilişimin, tüm sektörler açısından itici güç olduğunu dile getiren Başbakan Yıldırım, şunları kaydetti:

"Eskiden bilişimi biz sadece bir sektör olarak görürdük ancak yaşadığımız süreç ve gelişmelerle bilişimin bir sektörden ziyade, bir yaşam tarzına dönüştüğünü görüyoruz. Bugün aklınıza hangi iş alanını, hangi sektörü getirirseniz getirin bilişimin olmadığı hiçbir iş yok. Sokakta simit satandan tarlada patates ekene kadar, CNC tezgahında parça üretenden okullarda ders veren öğretmene kadar herkes bilişimin getirdiği yeniliklerden yararlanma ihtiyacını duyuyor. Dolayısıyla bilişim 7/24, gece gündüz her an insanların yaşamının bir parçası haline geldi. Bu itici gücü doğru kullanarak önümüzdeki yıllarda Türkiyeyi 2023 hedeflerimiz doğrultusunda dünyanın 10 büyük ekonomisinden biri haline getirme hedefimizi rahatlıkla gerçekleştirebiliriz. Ancak çıtamızı küresel markalar ve küresel kullanım alanları olan teknolojik ürünler üretme noktasına çıkarmamız gerekiyor."

Yıldırım, bilişim altyapısını geliştirmenin, akıl yollarının şerit sayısını ve bilişimde hızı artırmanın alt yapı unsurları olduğunu dile getirerek, bunun gerekli ancak yeterli olmadığını, ikinci ve en önemli adımın da üst yapı olduğuna işaret etti.

Üst yapıda ürünlerin çeşitliliğini artırmak, katma değer oluşturacak, fark yaratacak, yarışta Türkiye'yi bir adım öne geçirecek yenilikçi, milli ve yerli, akıl teriyle geliştirilmiş ürünlere ihtiyaç olduğunu aktaran Yıldırım, "Bu nedenle teknoloji kullanımının yanı sıra, teknolojiyi üreten ülke olmamız için de tüm imkanları seferber ediyoruz." dedi.

Yıldırım, bilgiye sahip olan, bilgiyi üreten ve kullanan ülkelerin bir adım öne geçtiğine dikkati çekerek, şöyle devam etti:

"Ar-Ge çalışmalarına, teknoparklara ve yenilikçilik, inovasyon teknoloji merkezlerine destek veriyoruz. 64 teknoparkımızda 41 binin üzerinde genç mühendisimiz akıl, alın teri döküyor. Ar-Ge harcamalarında 2023 hedefimiz, en az gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 2'sinin üzerine çıkmak. Şunu memnuniyetle söyleyebilirim ki 2003 yılında bu oran yüzde yarımken, bugün yüzde 1'in üzerine çıkmıştır. Yüzde 100'ün üzerinde bir artışı gerçekleştirdik. Dolayısıyla kalan 7-8 yıl içerisinde bunu ikiye katlamak çok da zor olmayacaktır. Bu oran biz göreve başladığımızda sadece yüzde 0,45 düzeyindeydi. Ülke olarak son yıllarda bilişim sektöründe büyük gelişmeler katetmekle beraber bu geldiğimiz noktayı asla ve asla bir başarı olarak görmüyoruz, yeterli olarak da görmüyoruz. Önümüzde çok daha uzun bir yol olduğunu biliyoruz. Çünkü bilişim demek iletişim demek, internet, sürekli gelişim demektir. Biz burada bu konuları konuşurken, dünyanın bir başka yerinde hiç bilmediğimiz, duymadığımız bilişimle ilgili yeni bir ürünün, yeni bir gelişmenin, hizmetin olduğunu aklımızdan çıkarmamaz lazım."

- Yeni model

Yıldırım, son 14 yılda altyapı çalışmalarında önemli yollar katedildiği gibi sektörün önünü açacak yasal düzenlemelerin de yine bu dönemde gerçekleştirildiğini, bu dönemde, ses tekelinin kaldırıldığını, telekomünikasyon sektöründe serbestleşme sağlandığını ve vergilerde düzenlemeler yapıldığını anımsattı.

İstenilen düzeyde olmasa da internetten başlayarak vergilerde indirime gidildiğini, internet üzerindeki Özel İletişim Vergisini 20 puan düşürerek yüzde 5'e indirdiklerini, sektörde kayıt dışılığın önüne geçen düzenlemeler yaptıklarını ifade eden Yıldırım, "Mevcut vergi sistemimiz iletişim sektörünün gelişmesine ayak uyduran bir sistem değil. Önümüzdeki bu dönem içerisinde çok basit, anlaşılabilir, sektörün büyümesini, hızını yavaşlatan değil, büyümesini daha da hızlandıran ve oluşan ciroya göre çok daha da vergi geliri sağlayacak, basit yeni bir modeli hayata geçireceğiz. Vergi sisteminin bilişim sektörünün ayağının ayak bağı olmasının önüne geçeceğiz. Bunu da burada sektörle paylaşmak istiyorum." diye konuştu.

İnternet Tahsisli Sayılar ve İsimler Kurumunun (ICANN) dünyada internetin yönetildiği bir merkez olduğunu, kurumun bir ofis Singapur'a, bir ofis de İstanbul'a açtığını dile getiren Yıldırım, "Bu şu anlama geliyor, gelecekte internetin yönetişimi sadece Amerika'dan değil, dünyada yükselen itirazlar da dikkate alınarak, dünyanın değişik coğrafi bölgelerine yaygınlaştırılacak. Dolayısıyla internetin 3 yönetim merkezinden biri bölgesel merkezde Türkiye'de, İstanbul'da açıldı." dedi.

Geride kalan çağda en büyük gücün para şimdi ise bilgi olduğunu, bilgiye sahip olunduğunda güce de sahip olunacağını söyleyen Başbakan Yıldırım, bilgiyi üreten, kullanan ülkelerin bir adım öne geçtiğini, Türkiye'nin geleceğin dünyasında en saygın noktalardan birinde olması için bilgiyi satın alan değil, üreten bir ülke haline getirmenin şart olduğunu vurguladı.

Başbakan Binali Yıldırım, "Bazı işletmelerde hepiniz görmüşsünüzdür. Bakkallarda, küçük dükkanlarda iki tane fotoğraf vardır. Birinin keyfi yerinde, ayak ayak üstünde, kasası dolu, diğeri sefalet içerisinde, kasası boş, elini başının üzerine koymuş. Keyfi yerinde olanın üstünde 'peşin satan', kasası boş olanın üzerinde de 'veresiye satan' yazar. Geleceğin dünyasında o yazılar 'bilgiye sahip olan' ve 'olmayan' diye anılacak, böyle değerlendirilecek. Bilgiye sahip olanın kasası dolu, keyfi yerinde olacak. Bilgi üretemeyenler ise veresiye satanlar gibi oturup, karara kara düşünecekler." diye konuştu.

"Daha bugün çıkardığımız Kanun Hükmünde Kararnameyle çağrı merkezleriyle birlikte veri merkezlerinin kurulmasına yönelik çok büyük teşvik ve destekleri açıkladık. Bir göz atarsanız Resmi Gezete'ye göreceksiniz. Bina tahsisinden, vergi kolaylığına, çalışanların vergilerinin indirilmesinden işletme kredisine, ilk yatırım maliyetine, enerji desteğine varıncaya kadar her türlü desteği veri merkezi kurulması için bu konuda çalışma yapacaklara yönelik çok özendirici, çok cazip bir teşvik paketini yürürlüğe koyduk"

- "Önümüzdeki süreçte sadece siber savunma değil, siber caydırıcılık konusunda da önemli adımları atmış olacağız. Amacımız bir yandan siber saldırıları önlemek, ülkemizin, vatandaşımızın ve kritik alt yapılarımızın korunmasını sağlamak, diğer yandan da bu kötü niyetli faaliyetlere karşılık verecek caydırıcılık kabiliyetimizi de geliştirmek"

- Başbakan Binali Yıldırım, bugün çıkarılan Kanun Hükmünde Kararnameyle çağrı merkezleriyle birlikte veri merkezlerinin kurulmasına yönelik çok büyük teşvik ve desteklerin açıkladığını belirterek, "Bir göz atarsanız Resmi Gezete'ye göreceksiniz. Bina tahsisinden, vergi kolaylığına, çalışanların vergilerinin indirilmesinden işletme kredisine, ilk yatırım maliyetine, enerji desteğine varıncaya kadar her türlü desteği veri merkezi kurulması için bu konuda çalışma yapacaklara yönelik çok özendirici, çok cazip bir teşvik paketini yürürlüğe koyduk." dedi.

Yıldırım, Haliç Kongre Merkezi'nde düzenlenen "Bilişim Zirvesi 2016" etkinliğindeki konuşmasında, Ar-Ge yatırımlarına ilişkin desteklere ara vermeden devam edeceklerini, şu anda 289 Ar-Ge merkezi olduğu, 28 binin üzerinde de doğrudan çalışan bulunduğunu söyledi.

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın Ar-Ge Kanununa ek olarak sektöre ilave kaynak aktarmaya başladığını dile getiren Yıldırım, kurumlar vergisinde gerekli kolaylığın sağlandığını, 50 kişi şartının 15'e indiğini, 4,5 G'nin de yetkilendirilmesi kapsamında Ar-Ge yerli ürün kullanımına ilişkin özel destekler verildiğini anlattı.

Yıldırım, bunun 2013'ten bu yana belirli firmaların yaptığı müşterek bir proje olduğunu, çok daha önce tamamlanması gerektiğini vurgulayarak, hala tamamlanmamış olmasını da eksiklik olarak gördüğünü, bu konuda biraz daha hızlanılması gerektiğini kaydetti.

Bilginin üretilmesi kadar ülkede kalması, ülkenin bilginin merkezinde yer alması konusunun da önemli olduğunu belirten Yıldırım, şöyle devam etti:

"Bu kapsamda yakın zamanda sayıları artan veri merkezleri ülkemiz için önemli bir husustur. Daha bugün çıkardığımız Kanun Hükmünde Kararnameyle çağrı merkezleriyle birlikte veri merkezlerinin kurulmasına yönelik çok büyük teşvik ve destekleri açıkladık. Bir göz atarsanız Resmi Gezete'ye göreceksiniz. Bina tahsisinden, vergi kolaylığına, çalışanların vergilerinin indirilmesinden işletme kredisine, ilk yatırım maliyetine, enerji desteğine varıncaya kadar her türlü desteği veri merkezi kurulması için bu konuda çalışma yapacaklara yönelik çok özendirici, çok cazip bir teşvik paketini yürürlüğe koyduk. Hayırlı uğurlu olsun. Şimdi firmalardan beklediğimiz artık bu veri merkezlerinin zaman kaybetmeden kurulması. Bunu bir ticari iş olarak görmüyoruz. Veri merkezleri beraberinde başka eko sistemlerini geliştirecek. Aynı zamanda da bilgi güvenliğine ülkemizin stratejik bilişim hedeflerine de hizmet edecektir. Böylece ülkemiz sadece bilgiyi üreten değil, bilgiyi kullanan değil, aynı zamanda bilgiye de sahip olan, onu da bünyesinde barındıran bir ülke konumuna gelecektir. Bu tür merkezler şüphesiz hem ülkemizin hem bölgenin bütün verilerinin ülkemiz üzerinden trafiğinin sağlanmasına da katkı sağlayacak. Ayrıca ülkemizde üretilen ve ülkemiz üzerinden taşınan verilerin de Türkiye'de kalmasına vesile olacaktır."

Yıldırım, internet, Google, Facebook, Youtube ve Twitter gibi içerik sağlayıcılarının verilerinin de burada muhafaza edilmesine imkan sağlayacağını, fırsat oluşturacağını dile getirerek, bu konuda bazı yasal iyileştirmelere ihtiyaç olduğunu söyledi.

Yer ve içerik sağlayanlarının sorumlulukları açısından, davalarda bazı farklı yorumların olduğunu belirten Yıldırım, yer sağlayıcının sorumluğunun içerik sağlayıcıya yüklemek veya tersini yapmanın caydırıcı bir unsur olduğunu, bununla ilgili iyileştirme ve düzeltmelerin de sürdüğünü anlattı.

- Siber güvenlik

Başbakan Binali Yıldırım, yapılan çalışmaların, atılan adımların bilişim sektörünün büyümesine verilen önemi açıkça ortaya koyduğunu belirterek, internet vasıtasıyla yaşanan güvenlik tehditlerinin de aynı şekilde önemsediklerini anlattı.

Bu noktada siber güvenlikle ilgili yasal düzenlemelerin yapıldığını ifade eden Yıldırım, Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının siber güvenlik konusunda koordinasyondan sorumlu bakanlık haline geldiğini kaydetti.

Yıldırım, siber güvenliğin sağlanmasına ilişkin önemli çalışmaların devam ettiğini, bu konudaki eylem planının uygulamaya girdiğini dile getirerek, "Kurumsal ve sektörel siber olaylara müdahale ekipleri Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun sorumluğunda oluştu. Siber güvenliğe ilişkin üniversitelerde yüksek lisans, doktora programları hızlandırıldı. Tatbikatlar düzenlendi, eğitimler veriliyor. Siber güvenliğe, siber saldırılara yönelik dayanıklılık testleri belirli aralıklarla yapılıyor. Ancak bununla yetinmiyoruz önümüzdeki süreçte sadece siber savunma değil, siber caydırıcılık konusunda da önemli adımları atmış olacağız. Amacımız bir yandan siber saldırıları önlemek, ülkemizin, vatandaşımızın ve kritik alt yapılarımızın korunmasını sağlamak, diğer yandan da bu kötü niyetli faaliyetlere karşılık verecek caydırıcılık kabiliyetimizi de geliştirmek." diye konuştu.

- Kamunet projesi tanıtılacak

Başbakan Yıldırım, bu noktada yarından itibaren "Kamunet Projesi" tanıtım etkinliğinin 2016-2019 Ulusal Siber Güvenlik Stratejisi Eylem Planı Çalıştayı'nın başlayacağını söyledi.

Kamu, özel sektör, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının katılacağı, bütün paydaşları bir araya getiren toplantıda sektörün yakından takip etmesinin önemli olduğunu vurgulayan Yıldırım, yarın bir tanıtım yapılacağını kaydetti.

Kamunet'in siber güvenliğin, güvenli internetin kamuda başlatılan bir adımı olduğunu söyleyen Yıldırım, projeye bakanlığı döneminde başlanıldığını, bunun en azından kamudaki iletişimin bir özel ağ üzerinden yapılması, böylece kamu iletişiminin, buradaki bilgi akışının güvenli bir ortamda gerçekleşmesi olduğunu anlattı.

Yıldırım, artık kamunet verilerinin bu ağı üzerinden daha güvenli bir şekilde gerçekleşeceğini, Ulusal Güvenlik Stratejisi Eylem Planı'na göre de yenilikçi stratejik adımların daha da güçlendirileceğini, kamu özel sektör, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve bütün paydaşlara sorumluluklar verilerek yeni bir eko sistemin oluşumunun sağlanacağını dile getirdi.

- "Yetki kargaşasını da ortadan kaldıracak düzenlemeyi hayata geçireceğiz"

"Gönülden inanıyorum ki yeni eylem planımız siber tehditlere karşı mücadelemizde yeni bir açılımı, yeni bir dönemi de beraberinde getirecek" diyen Yıldırım, söylenecek çok şey olduğunu, ancak çok konuşmak, laf üstüne laf koymak yerine artık taş üstüne taş koymanın, iş zamanı olduğunu söyledi.

Yıldırım, 14 yıl boyunca bunu yaptıklarını, sektörle zorlukları da beraber göğüslediklerini, güzellikleri de beraber yaşadıklarını ve bugünlere gelindiği anlatarak, bundan sonra işin çok daha fazla olduğunu kaydetti.

Yıldırım, "Ulaşımda hız felaket, bilişimde berekettir. Bundan sonra hızın daha da artması için akıl yollarının şerit sayısını da artıracağız. Buradaki trafiği de çeşitlendireceğiz. Bunun için de Ulaştırma Bakanlığımıza, belediyelerimize çok büyük görev düşüyor. Bu konudaki yetki kargaşasını da ortadan kaldıracak düzenlemeyi bugünlerde hayata geçireceğiz." şeklinde konuştu.

Konuşmasının ardından katılımcılar ve Başbakan Binali Yıldırım hatıra fotoğrafa çektirdi.

Programa Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Ahmet Arslan, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Faruk Özlü, İstanbul Valisi Vasip Şahin ve AK Parti İstanbul İl Başkanı Selim Temurci'nin yanı sıra çok sayıda davetli katıldı.

Anahtar Kelimeler:
Siber Güvenlik
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Hakkı ARAR 1 hafta önce

Benim dikkatimi çeken daha önceki kararnamelerde 2 kere kapatılan FETÖ ile ilgisiz bir vakıf şimdi kapatılanlar listesinden çıkarılmış.

Avatar
komix 1 hafta önce

kamil isimler farklı kamil... aynı liste değil kamilll