Dünya genelinde 100 binden fazla gencin katıldığı geniş kapsamlı bir araştırma, 13 yaşından önce akıllı telefon sahibi olmanın erken yetişkinlikte ciddi ruh sağlığı sorunlarıyla bağlantılı olduğunu ortaya koydu.

Araştırmaya göre, bu yaşta telefona sahip olan gençler 18-24 yaş aralığında intihar düşünceleri, saldırganlık, gerçeklikten kopma, duygusal kontrol kaybı ve düşük öz değer gibi sorunlarla daha sık karşılaşıyor.

Sosyal Medya ve Uyku Düzeni Etkili

Olumsuz sonuçların özellikle erken yaşta sosyal medya kullanımı, siber zorbalığa maruz kalma, uyku düzeninin bozulması ve aile ilişkilerinin zayıflamasıyla bağlantılı olduğu belirlendi. Örneğin, 13 yaşında telefon sahibi olanların zihinsel sağlık puanı ortalama 30 olurken, 5 yaşında telefon sahibi olanların puanı yalnızca 1 olarak ölçüldü.

e-YÖKDİL 2026/3 sonuçları erişime açıldı
e-YÖKDİL 2026/3 sonuçları erişime açıldı
İçeriği Görüntüle

Uzmanlardan Uyarı: “Telefon Yasakları Gerekli”

Çalışmayı yürüten Sapien Labs’ın baş bilimcisi Dr. Tara Thiagarajan, alkol ve tütün yasaklarına benzer şekilde 13 yaş altındaki çocukların akıllı telefona erişiminin sınırlandırılması gerektiğini vurguladı. Thiagarajan, “Gelişmekte olan zihinler çevrim içi ortamdan daha derin şekilde etkileniyor. Politikacılar bu konuda ihtiyatlı davranmalı” dedi.

Ülkeler Sınırlamalar Getiriyor

Araştırmada bazı ülkelerin çocukların telefon kullanımına yönelik sınırlamalar getirdiği hatırlatıldı. Fransa, Hollanda, İtalya ve Yeni Zelanda’da okullarda telefon kullanımı yasaklanırken; ABD’de New York, Alabama ve Oklahoma gibi eyaletler de sınırlamalar uygulamaya başladı. Hollanda’da yapılan resmi bir çalışmada, yasakların öğrencilerin odaklanmasını artırdığı ortaya kondu.

Çocukların Ruh Sağlığı İçin 4 Öncelik

Araştırmacılar, çocukların ruh sağlığını korumak için dört öncelik alanı belirledi:

  • Dijital okuryazarlık ve ruh sağlığı eğitimini zorunlu hale getirmek.

  • 13 yaş altındaki sosyal medya kullanımını tespit ederek teknoloji şirketlerini sorumlu tutmak.

  • Sosyal medya erişimini yaşa göre sınırlamak.

  • Telefon kullanımına kademeli yasaklar getirmek.

Uzmanlar, kesin bir nedensellik kanıtlanmamış olsa da, küresel ölçekte elde edilen bulguların görmezden gelinemeyecek kadar güçlü olduğunu vurguluyor. Araştırmaya göre erken yaşta akıllı telefon kullanımı, bireysel refahın yanı sıra toplumsal huzur açısından da uzun vadeli tehditler doğurabilir.