Yasalaşan düzenleme ile izin hakkı 4 gün uzatıldı
Meclis’te kabul edilerek Resmi Gazete’de yayımlanan ve bugünden itibaren yürürlüğe giren kanun değişikliği, turizm sektöründeki işçilere haftalık izin kullanımında yeni bir yasal çerçeve getirdi. İş Kanunu kapsamında 6 gün çalışan bir işçinin haftalık izin hakkı, yeni düzenlemeyle 10 gün kesintisiz çalışma şartına bağlandı.
Böylece turizm çalışanları, bir gün haftalık izin kullanabilmek için önceki uygulamaya göre 4 gün daha fazla çalışmak zorunda kalacak. İzin hakkını doğrudan etkileyen bu uygulama, meslek örgütleri ve sendikalar tarafından sert şekilde eleştirildi.
Ek ödeme ya da hak telafisi yok
Düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte, haftalık izin haklarını kullanamayan işçilerin herhangi bir ek ödemeye ya da telafi hakkına sahip olamayacakları da netlik kazandı. İzin kaybı yaşanmasına rağmen, çalışanların mağduriyetinin giderilmesine ilişkin ek bir düzenleme yapılmadı. Bu durum, özellikle mevsimsel yoğunlukların yaşandığı bölgelerde çalışan binlerce turizm emekçisini doğrudan etkiliyor.
İş dünyasında yayılma endişesi: Diğer sektörler sırada mı?
Turizm sektörüne özel olarak çıkarılan bu düzenlemenin, diğer iş kollarına da yayılabileceği yönündeki değerlendirmeler, iş dünyasında "kölelik düzeni normalleştiriliyor" tartışmalarını beraberinde getirdi. Başta inşaat olmak üzere bazı sektör temsilcilerinin, aynı düzenlemeden kendilerinin de yararlanmak istediklerini dile getirdikleri bildirildi.
Yasa ile birlikte doğabilecek yeni iş gücü sömürüsü endişesi, emek ve çalışma hakları alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının da gündemine taşındı. Uzmanlar, bu tarz düzenlemelerin çalışma barışını ve iş güvenliğini tehdit edeceği uyarısında bulundu.
İşçilerden sert tepki: “Hakkımız elimizden alınıyor”
Yasaya karşı tepkiler, sosyal medya ve çeşitli sendika platformları üzerinden yükselmeye başladı. Çalışanlar, temel haklarının sınırlandırıldığını ve uzun mesai sürelerinin normalleştirildiğini belirterek, düzenlemenin iptal edilmesini talep etti.
Sendika temsilcileri, işçilerin dinlenme hakkını ortadan kaldıran bu düzenlemenin Anayasa’ya ve ILO sözleşmelerine aykırı olduğunu savundu. Mevcut yasanın yalnızca turizm çalışanlarını değil, ilerleyen dönemde tüm emekçileri etkileyebilecek bir örnek oluşturduğuna dikkat çekildi.
Çalışma hayatında yeni tartışma kapısı açıldı
Söz konusu düzenleme, çalışma saatleri ve dinlenme hakları konusundaki yasal sınırların yeniden tartışılmasına neden oldu. İş hukukçuları ve insan hakları savunucuları, uygulamanın emek sömürüsünü meşrulaştırabileceği uyarısında bulunarak, yasanın geri çekilmesi ya da gözden geçirilmesi çağrısında bulundu.
10 günlük çalışma karşılığı haftalık izin kuralı, Türkiye’de çalışma hayatının geleceği açısından önemli bir kırılma noktası olarak değerlendirilirken, uygulamanın uluslararası normlara uygunluğu da tartışmalı hale geldi.
