İstanbul’da hayata geçirileceği açıklanan 15 bin kiralık sosyal konut projesinin ayrıntıları ortaya çıkmaya devam etti. “Yüzyılın Konut Projesi” kapsamında yürütülen uygulama ile hem kira artışlarının dengelenmesi hem de dar ve orta gelirli vatandaşların konuta erişiminin kolaylaştırılması amaçlandı.
Yüzyılın Konut Projesi: 81 ilde 500 bin konut
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, TOKİ eliyle 81 ilde 500 bin konut inşa edileceği daha önce duyurulmuştu. Bu proje ile:
-
Afet riskine karşı daha güvenli konut stokunun oluşturulması,
-
81 ilde uygun maliyetlerle konuta erişimin artırılması
hedeflendi.
Böylece, bir yandan riskli yapılar dönüştürülürken, diğer yandan barınma maliyetlerinin makul seviyelerde tutulmasına dönük adımlar atıldığı ifade edildi.
İstanbul için yeni model: Kiralık sosyal konut
Aynı proje kapsamında, ilk kez kiralık sosyal konut uygulamasının İstanbul özelinde devreye alınacağı açıklandı. Bu modelle, özellikle İstanbul’daki fahiş kira artışlarının dengelenmesi ve kentte yaşayan vatandaşların daha düşük bedellerle konuta erişebilmesi amaçlandı.
Proje çerçevesinde, TOKİ tarafından inşa edilecek kiralık sosyal konutların:
-
Sadece İstanbul’da yapılacağı,
-
Toplam 15 bin konuttan oluşacağı,
-
Bu konutların piyasa rayiç bedelinin altında kira tutarlarıyla kiraya verileceği
bilgisi paylaşıldı.
Bu konutlardan, belirlenecek kriterlere uygun başvuru sahiplerinin yararlanacağı ve başvurular arasından kura yöntemiyle hak sahiplerinin belirleneceği aktarıldı.
Bakan Kurum, sürecin ayrıntılarını paylaştı
Kiralık sosyal konut uygulamasına ilişkin ayrıntılar, Bakan Mehmet Özhaseki’nin selefi olan Bakan Murat Kurum’un döneminde başlatılan çalışmaların devamında, yeniden gündeme taşındı. Mevcut açıklamalarda, projenin işleyişine dair temel çerçevenin korunduğu görüldü.
Bakan Kurum’un daha önce sosyal medya hesabından paylaştığı görüntülü içerikte, kiralık sosyal konut modelinin ana hatları şöyle anlatıldı:
-
Ev sahibinin devlet (TOKİ) olacağı,
-
Konutların yalnızca İstanbul’da inşa edileceği,
-
15 bin sosyal konutun kura usulüyle kiralanacağı vurgulandı.
Bu modelle, dar gelirli kesimlerin özel piyasa koşullarına göre daha düşük kira bedelleriyle barınma imkânı bulmasının hedeflendiği belirtildi.
Fahiş kira artışlarına fren amacı
Kiralık sosyal konut uygulamasının, sadece barınma ihtiyacını karşılamaya dönük bir adım olmadığı; aynı zamanda İstanbul’daki fahiş kira artışlarını dengeleme hedefi taşıdığı ifade edildi.
Bu kapsamda:
-
Konutların bölge rayiç bedelinin altında kiraya verileceği,
-
Böylece piyasadaki yüksek kira seviyelerine karşı dengeleyici bir unsur oluşturulmasının planlandığı,
-
Uygulamanın, özellikle dar ve orta gelir grubunun kira yükünü hafifletmeye yönelik tasarlandığı
belirtildi.
Kira süresi 3 yıl, yönetim TOKİ’de
Kiralık sosyal konutlarda kira süresinin 3 yıl olarak öngörüldüğü açıklandı. Vatandaşların, bu süre boyunca:
-
Sabit veya belirli kriterlere göre güncellenen kira koşullarıyla,
-
TOKİ güvencesinde konutlarda oturacağı ifade edildi.
Ayrıca, kiralanan sosyal konutların yönetiminin, bakımının ve denetiminin TOKİ tarafından üstlenileceği aktarıldı.
Bu çerçevede TOKİ:
-
Site ve bina yönetimini,
-
Ortak alanların bakım ve onarımını,
-
Kurallara aykırı kullanım ve benzeri durumlarda gerekli denetim süreçlerini
yürütecek kurum olarak konumlandırıldı.
Kimler kiralık sosyal konuttan yararlanabilecek?
Projeye başvuru sürecine ilişkin ayrıntılı kriterler henüz tüm yönleriyle açıklanmadı. Ancak kiralık sosyal konutlardan:
-
Belirlenecek gelir ve ikamet şartlarını karşılayan,
-
İstanbul’da ikamet eden veya edecek,
-
Daha önce benzer sosyal konut imkanlarından yararlanmamış olması beklenen
vatandaşların yararlanacağı ifade edildi.
Kesin koşulların, başvuru dönemi öncesinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile TOKİ tarafından ilan edileceği belirtildi. Hak sahiplerinin ise kura sistemiyle belirleneceği vurgulandı.
Amaç: Güvenli ve erişilebilir kiralık konut stoku
Kiralık sosyal konut uygulaması, afet riskinin yüksek olduğu İstanbul’da hem güvenli yapı stoğunun artırılması hem de artan kira fiyatlarının etkisinin hafifletilmesi hedefleriyle ilişkilendirildi.
Yetkililer, “Yüzyılın Konut Projesi” ile 81 ilde 500 bin konutun yanı sıra, İstanbul özelinde kiralık sosyal konut modelinin devreye alınmasının, barınma ihtiyacına yönelik farklı gelir gruplarına hitap eden alternatifler oluşturduğunu kaydetti.
Projenin ilerleyen aşamalarında, kiralık sosyal konut uygulamasının talep yoğunluğu, geri bildirimler ve ekonomik koşullara göre gözden geçirilebileceği ve gerektiğinde model üzerinde yeni düzenlemelere gidilebileceği ifade edildi.
