Ticaret Bakanlığı, ikinci el araç piyasasında önemli bir yere sahip olan oto ekspertiz hizmetleri için yeni düzenleme hazırlığında. Taslağa göre ekspertiz ücretleri, hizmetin kapsamı ve araç sınıfına göre belirli kurallara bağlanacak.
Düzenleme kapsamında kamu kurumları ve meslek kuruluşlarının görüşü alınarak ekspertiz ücretleri için alt ve üst sınır belirlenebilecek. Ücretler, il ve ilçe bazında farklılaştırılabilecek.
Taşıt bilgileri yeni sistemden sorgulanacak
Yeni sistemle birlikte araçların geçmişine ilişkin bilgiler Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi üzerinden sorgulanabilecek. Bu sistemde taşıtların tescil, muayene, kilometre, hasar, servis kayıtları ve diğer teknik bilgileri yer alacak.
Ekspertiz işletmeleri de düzenledikleri raporlara ait taşıt kimlik bilgilerini ve ekspertiz sonuçlarını belirlenen şablona uygun şekilde sisteme yükleyecek. Bu veriler yalnızca taşıt geçmişinin takip edilmesi amacıyla kullanılacak.
Ekspertiz işletmelerinin sorumluluğu artacak
Taslak düzenlemeye göre ekspertiz işletmeleri, raporlardaki hata ve eksikliklerden sorumlu olacak. Raporda yer almayan arıza, hasar veya kusur nedeniyle taşıtın rayiç değeri ile mevcut durumu arasında fark oluşması halinde, işletmelerden bu değer farkı ya da onarım giderleri talep edilebilecek.
Bu düzenleme ile ikinci el araç alım satımında tüketici mağduriyetlerinin azaltılması ve raporların daha güvenilir hale getirilmesi hedefleniyor.
Raporlarda teknik tanımlar standartlaşacak
Yeni düzenlemede ekspertiz raporlarında kullanılacak bazı teknik ifadeler de standart hale getirilecek. Örneğin klima veya cam otomatiği gibi sistemlerin komutlara yanıt vermemesi “fonksiyon kaybı” olarak kayda geçirilecek.
Motor veya şanzıman bileşenlerinden gelen olağan dışı mekanik sesler ise “sesli çalışma” olarak değerlendirilecek. Bir araç parçasının yüzde 30’undan fazlasının dışarıdan boyanmış olması durumunda, bu parça raporda “boyalı” sayılacak.
Ekspertiz raporuna 5 gün içinde itiraz edilebilecek
Araç alım satımında en dikkat çeken başlıklardan biri de itiraz süreci olacak. Ekspertiz raporunun hatalı veya eksik olduğu düşünülürse, vatandaşlar 5 gün içinde bilgi sistemi üzerinden itiraz edebilecek.
Ekspertiz işletmesi, yapılan itirazı en geç 3 gün içinde kabul edecek ya da gerekçeli şekilde reddedecek. İtirazın kabul edilmesi halinde araç yeniden muayene edilecek, rapor ücretsiz olarak yenilenecek ve eski rapor geçersiz sayılacak.
Raporlarda yönlendirici yorum yapılmayacak
Düzenleme kapsamında ekspertiz raporlarında, alıcı ve satıcının pazarlık gücünü etkileyebilecek tavsiye, görüş veya yönlendirici ifadeler yer almayacak. Böylece raporların yalnızca teknik tespitlere dayanması sağlanacak.
Yetki belgesi için şartlar sıkılaşacak
Ekspertiz işletmelerinin yetki belgesi süreçlerinde de yeni kriterler uygulanacak. Yetki belgesi başvurusunda bulunan işletme sorumlusunun casusluk, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık ve dolandırıcılık gibi suçlardan hüküm giymemiş olması gerekecek.
