Hürmüz Boğazı'nda yaşanabilecek uzun süreli bir kapanmanın küresel enerji piyasalarında yeni bir şoka yol açabileceği değerlendiriliyor. Capital Economics'in analizine göre, böyle bir senaryoda petrol ve doğal gaz fiyatlarında sert yükselişler yaşanabilir; bunun da enflasyon, büyüme ve para politikaları üzerinde önemli etkiler oluşturabileceği öngörülüyor.
Kuruluşun değerlendirmesine göre, Hürmüz Boğazı'ndan enerji sevkiyatının uzun süre aksaması halinde Brent petrolün varil fiyatı 150 dolara kadar yükselebilir. Avrupa doğal gaz fiyatlarının ise megavatsaat başına 90 euro seviyesine çıkabileceği tahmin ediliyor.
Alternatif güzergâhlar ve stoklar sınırlı destek sağlıyor
Enerji piyasaları, olası arz kesintilerinin etkisini bugüne kadar alternatif boru hatları ve mevcut petrol stoklarıyla dengelemeye çalıştı. Daha önce Hürmüz Boğazı üzerinden taşınan ham petrolün yaklaşık üçte biri farklı güzergâhlara yönlendirilirken, OECD ülkelerindeki ticari petrol stoklarının son yılların düşük seviyelerine gerilemesi, olası yeni bir arz krizine karşı piyasanın dayanıklılığını azaltıyor.
Temel senaryo geçici aksama öngörüyor
Capital Economics'in temel senaryosunda ise Hürmüz Boğazı'ndaki olası aksamanın kalıcı olmayacağı varsayılıyor. Bu tahmine göre Brent petrol fiyatının yılın ilk çeyreğinde 80 dolar, ikinci çeyreğinde ise 75 dolar seviyelerinde seyretmesi bekleniyor.
Analizde, opsiyon piyasalarının da en güçlü ihtimal olarak geçici bir aksama senaryosunu fiyatladığı, ancak daha sert fiyat artışı ihtimalinin de önceki dönemlere göre güç kazandığı ifade ediliyor.
Enflasyon ve büyüme üzerinde baskı oluşturabilir
Rapora göre olumsuz senaryoda enerji fiyatlarındaki yükseliş, ABD'de enflasyonun yüzde 5'e yaklaşmasına neden olabilir. Aynı dönemde ekonomik büyümenin yavaşlayarak yıllık bazda yüzde 2,2 yerine yüzde 1,7 seviyesinde gerçekleşebileceği tahmin ediliyor.
Avrupa'da ise daha güçlü bir stagflasyon riski öngörülüyor. Euro Bölgesi'nde büyümenin durma noktasına gelebileceği, enflasyonun ise yüzde 6'nın üzerine çıkabileceği değerlendiriliyor. İngiltere'de enflasyonun yüzde 7 seviyelerine ulaşabileceği ve ekonominin resesyona yaklaşabileceği ifade ediliyor.
Asya ekonomileri de etkilenebilir
Yüksek enerji maliyetlerinin Çin ve Hindistan başta olmak üzere Asya ekonomileri üzerinde de baskı oluşturabileceği belirtiliyor. Analizde, Çin'in yeşil enerji ve elektrikli araç ihracatından elde ettiği avantajın küresel talepteki zayıflamayla sınırlanabileceği, Hindistan'ın büyüme hızının ise beklentilerin altında kalabileceği öngörülüyor.
Merkez bankaları yeniden faiz artırabilir
Capital Economics, enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyona kalıcı şekilde yansıması halinde başta ABD Merkez Bankası (Fed), Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve İngiltere Merkez Bankası (BoE) olmak üzere büyük merkez bankalarının ekonomik yavaşlamaya rağmen para politikasını yeniden sıkılaştırmak zorunda kalabileceğini değerlendiriyor.
