TÜİK’in 2026’dan itibaren devreye alacağı yeni TÜFE ağırlıklandırma sistemi, enflasyon hesaplamasında önemli bir değişikliğe yol açacak. Ekonomim yazarı Alaattin Aktaş’ın değerlendirmesine göre kira kaleminin tüketici enflasyonu içindeki payı gerileyecek ve bu durum manşet enflasyonun daha düşük görünmesine neden olacak.
Ağırlıklar artık GSYH’ye göre belirlenecek
TÜİK, 30 Ekim’de yaptığı açıklamayla TÜFE ağırlıklarının 2026’dan itibaren hanehalkı bütçe anketi yerine ulusal hesaplarda yer alan hanehalkı tüketim harcamalarına göre belirleneceğini duyurmuştu. Böylece GSYH içindeki nihai tüketim harcamaları yeni dönemde ağırlık hesaplamalarının temel verisi olacak.
Mevcut TÜFE sepetinde izafi kira bulunmazken, GSYH hesaplarında yer alan bu kalemin yeni yöntemde çıkarılmasıyla kira payında düşüş yaşanacak.
Kira ağırlığı ne kadar gerileyecek?
TÜFE’de kira kaleminin ağırlığı şu anda yüzde 6,8 seviyesinde. 2025’teki yüksek kira artışları dikkate alındığında bu oranın 2026’da yükselmesi bekleniyordu. Ancak yeni yöntemle kira payının artmak yerine düşmesi kesinleşti.
GSYH’de konut harcamalarının payı 2024’te yüzde 15,85 olarak görünüyor. Bunun büyük bölümünü izafi kira oluşturuyor. Bu kalem çıkarıldığında reel kira payının mevcut seviyenin altına inmesi bekleniyor. Aktaş’a göre kira ağırlığı yüzde 3,5–4 bandına kadar gerileyebilir ancak kesin değer henüz açıklanmadı.
Vatandaş açısından tartışmalı sonuç
Kamuoyunda TÜFE ağırlıklarının yaşam gerçeklerini yansıtmadığı yönündeki algının güçlü olduğunu hatırlatan Aktaş, kira payının düşmesinin “teknik bir düzenleme” olsa da vatandaşlar tarafından ikna edici bulunmayabileceğini belirtiyor.
Enflasyon hedefi için ne anlama geliyor?
2026 yılı için yüzde 16 seviyesinde öngörülen enflasyon hedefi tartışılmayı sürdürürken, yeni ağırlıklandırma sisteminin manşet enflasyonu olduğundan daha düşük göstereceği değerlendiriliyor.
Aktaş yazısını şu ifadeyle özetliyor:
“Yeni ağırlıklandırma yapısı 2026’da TÜFE’de gerçek kiranın ağırlığını aşağı çekecek, bu da manşet enflasyonun daha düşük görünmesi sonucunu doğuracak.”
