Almanya'daki Bonn Üniversitesi Hastanesi Rekonstrüktif Nörobiyoloji Enstitüsü, yenidoğandan 101 yaşına kadar 15 donörün kan hücrelerini laboratuvarda beyin kök hücrelerine dönüştürdü. Araştırmada hücrelerin 50 gün içinde epigenetik olarak 60 yıl gençleştiği bildirildi.
Aging Cell dergisinde yayımlanan çalışmada, kan örneklerinden alınan atasal hücreler incelendi. DNA metilasyonu ve RNA dizilemesiyle takip edilen hücrelerin epigenetik yaşının dönüşümün 50. gününde donör yaşının yüzde 5'ine kadar düştüğü kaydedildi. Bulgular laboratuvar ortamında dönüştürülen hücreleri kapsıyor.
Kan hücreleri doğrudan beyin kök hücrelerine dönüştürüldü
Enstitü Direktörü Prof. Dr. Oliver Brüstle liderliğindeki araştırma ekibi, alyuvar atasal hücrelerini doğrudan işlevsel beyin kök hücrelerine çevirdi. Yöntemde transkripsiyon faktörü taşıyan ve araştırmada zararsız olarak tanımlanan bir virüsten yararlanıldı.
Bu yöntemle hücrelerin önce embriyonik aşamaya döndürülmesi gerekmedi. Ardından farklı bir hücre türüne dönüştürme basamağı da devre dışı kaldı.
Dönüşümün 12. gününde hücrelerin kan proteinlerini tamamen bıraktığı bildirildi. Aynı aşamada hücreler nöral proteinler salgılamaya başladı.
Araştırmada hücrelerin DNA hasarlarını onardığı da kaydedildi. Mitokondriyal toksisitenin sıfırlandığı ve genç beyin hücrelerine benzer biçimde aktif metabolik geri dönüşüm gerçekleştiği bildirildi. Brüstle, hücrelerin bölünmedikleri koşullarda da yaşlanmaya karşı dirençlerini koruduğunu aktardı.
| Araştırmadaki veri | Sonuç |
|---|---|
| Donör sayısı | 15 |
| Donör yaş aralığı | Yenidoğan ile 101 yaş |
| İncelenen süre | 50 gün |
| Epigenetik yaş | Donör yaşının yüzde 5'ine kadar geriledi |
| Nöral dönüşüm belirtisi | 12. günde görüldü |
Alzheimer ve Parkinson tedavileri için hedef belirlendi
Araştırmacılar, geliştirilen yöntemin gelecekte nörodejeneratif hastalıkların tedavisinde kullanılabileceğini bildiriyor. Hedefler arasında Alzheimer, Parkinson ve felç hastaları için kişinin kendi kanından genç ve sağlıklı beyin dokusu üretmek bulunuyor.
Daha önce gerçekleştirilen canlı nakil deneylerinde de genetiği değiştirilmiş kök hücrelerin fare beynine entegre olabildiği gösterilmişti. Bu hücrelerin mevcut sinir ağlarıyla uyumlu bağlantılar kurduğu bildirildi.
Hastaların kendi kan hücrelerinden doku üretilerek tedavi edilmesi ise henüz geleceğe yönelik bir hedef olarak değerlendiriliyor. Mevcut araştırmanın sonuçları laboratuvarda dönüştürülen hücrelere dayanıyor.
