Adana'da yaşayan bir vatandaş, bayiden sıfır kilometre olarak satın aldığı otomobilini bir süre sonra satmak istediğinde acı bir sürprizle karşılaştı. Ekspertiz incelemesinde, aracın bazı bölgelerinde fabrikasyon veya taşıma kaynaklı sonradan boyama işlemleri yapıldığı ortaya çıktı. Aracın "gizli ayıplı" olduğunu belirten mağdur tüketici, sıfır araçtan beklediği hukuki ve pratik faydayı elde edemediğini savunarak bayiye karşı aracın ayıpsız misliyle (yenisiyle) değiştirilmesi talebiyle dava açtı.
Dava dosyasını inceleyen Adana 3. Tüketici Mahkemesi, araçtaki boya sorununu "gizli ayıp" olarak nitelendirdi ve tüketicinin talebini haklı bularak sıfır otomobilin yenisiyle değiştirilmesine hükmetti. Ancak davalı bayinin kararı temyiz etmesi üzerine dosya yüksek mahkemenin gündemine taşındı.
Yargıtay "Yenisiyle Değişim" Kararını Orantısız Buldu
Temyiz incelemesini gerçekleştiren Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, yerel mahkemenin verdiği misliyle değişim kararını hukuka aykırı bularak bozdu. Yüksek mahkeme, her ne kadar araçta üretim veya lojistik kaynaklı bir gizli ayıp bulunsa da, bu kusurun aracın kullanımına, yürüyen aksamına, motoruna ya da güvenliğine doğrudan bir engel teşkil etmediğini belirtti.
Kararda, Türk Borçlar Kanunu ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'da yer alan "orantılılık ilkesi" vurgulandı. Aracın tamamen yenisiyle değiştirilmesinin, mevcut kusurun büyüklüğü ile karşılaştırıldığında satıcı (bayi) aleyhine aşırı bir yük ve orantısız bir durum oluşturacağı ifade edildi.
Çözüm: Değişim Yerine İkinci El Değer Kaybı Ödenecek
Yargıtay, tüketicinin mağduriyetinin giderilmesi ve piyasa gerçeklerine uygun bir denge kurulması adına şu kuralların işletilmesine hükmetti:
-
Ayıp Kabul Edildi: Aracın bazı parçalarının boyalı çıkması "gizli ayıp" statüsünde kalmaya devam edecek.
-
Değer Kaybı Hesaplanacak: Söz konusu boya kusurunun, aracın ikinci el piyasasındaki değerini ne kadar düşürdüğü uzman bilirkişiler tarafından net olarak hesaplanacak.
-
Nakit İade Yapılacak: Bayi, aracı geri alıp yenisini vermek zorunda kalmayacak; bunun yerine hesaplanan bu ikinci el değer kaybı tutarını tüketiciye nakden ödeyecek.
