Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlanan “Reel Sektörün Döviz Talebi Gelişmeleri” başlıklı analiz, reel sektör firmalarının döviz biriktirme eğiliminin zayıfladığını ortaya koydu. Analize göre, döviz talebinde artık ithalat kaynaklı ihtiyaçlar daha belirleyici hale geldi.
Analizin Öne Çıkan Noktaları
-
YP mevduat payı azaldı: 2023 Haziran’da yüzde 60,7 olan firmaların yabancı para (YP) mevduat oranı, 2025 Haziran itibarıyla yüzde 35’e geriledi.
-
Net ihracatçı firmalar döviz satıyor: Döviz akımlarına bakıldığında, net ihracatçı firmalar döviz satışlarını artırırken, net ithalatçı firmaların döviz talebi yatay seyrediyor.
-
Reel sektör net döviz satıcısı konumunda: Son bir yılda reel sektör, döviz biriktirme yerine nette döviz satıcısı oldu.
-
İthalatçı firmaların payı arttı: Döviz alımlarında net ithalatçı firmaların payı 2021-2023 döneminde yüzde 57 iken, parasal sıkılaşma döneminde yüzde 65’e yükseldi.
-
Sektörel dağılım: Son 12 ayda döviz alımı döviz satışından fazla olan sektörler başta enerji, otomobil ticareti, demir-çelik, kimya ve telekomünikasyon sektörleri oldu.
Analizden Çıkan Sonuçlar
-
Parasal sıkılaşma döneminde firmaların döviz biriktirme davranışında ve döviz talebinde net bir değişim gözlendi.
-
Net ihracatçı firmalar finansal sisteme döviz arz etmeye devam ederken, net ithalatçı firmaların döviz talebi uzun dönem ortalamasına yakın seyrediyor.
-
Döviz talebinde dış ticaret kaynaklı ihtiyaçlar daha belirleyici hale geldi.





