Türkiye'de bir kişinin günlük sağlıklı beslenme maliyeti, satın alma gücü paritesine göre 2017'de 3,45 dolar seviyesindeyken 2025'te 4,58 dolara yükseldi. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verileri, sekiz yıllık artışın yüzde 32,8'e ulaştığını gösterdi.
Maliyetteki yükselişe rağmen sağlıklı beslenmek için gereken gıdaları satın almaya ekonomik gücü yetmeyenlerin sayısı aynı dönemde önemli ölçüde azaldı. 2017'de 12,6 milyon olan bu sayı, 2025'te 3,5 milyona geriledi.
Günlük maliyet 2023'te 4,65 dolara ulaştı
FAO verilerine göre günlük sağlıklı beslenme maliyeti 2017'de 3,45 dolar, 2018'de 3,59 dolar ve 2019'da 3,88 dolar olarak hesaplandı. Maliyet 2020'de 3,73 dolara gerilerken, 2021'de 3,80 dolara yükseldi.
2022'de günlük maliyet 4,44 dolar seviyesine çıktı. 2023'te 4,65 dolar ile sekiz yıllık dönemin en yüksek seviyesi görülürken, 2024'te rakam 4,51 dolara indi. 2025'te ise maliyet yeniden artarak 4,58 dolar oldu.
| Yıl | Günlük sağlıklı beslenme maliyeti |
|---|---|
| 2017 | 3,45 dolar |
| 2018 | 3,59 dolar |
| 2019 | 3,88 dolar |
| 2020 | 3,73 dolar |
| 2021 | 3,80 dolar |
| 2022 | 4,44 dolar |
| 2023 | 4,65 dolar |
| 2024 | 4,51 dolar |
| 2025 | 4,58 dolar |
Böylece 2017-2025 dönemindeki toplam artış yüzde 32,8 olarak gerçekleşti. 2024 ile 2025 arasındaki yıllık yükseliş ise yüzde 1,6 oldu.
Sağlıklı beslenme maliyetini karşılayamayanların oranı düştü
Sağlıklı beslenmenin maliyetini karşılayamayan kişi sayısında belirgin gerileme kaydedildi. 2017'de 12,6 milyon kişi bu maliyeti karşılayamazken, söz konusu kesim Türkiye nüfusunun yüzde 15,1'ini oluşturuyordu.
Bu sayı 2020'de 12,4 milyon, 2021'de 11,1 milyon ve 2022'de 10,2 milyon olarak hesaplandı. 2023'te 4,8 milyona düşen sayı, 2024'te 4 milyona ve 2025'te 3,5 milyona geriledi.
Sekiz yıllık dönemde sağlıklı beslenme maliyetini karşılayamayanların sayısı toplam 9,1 milyon azaldı. Aynı grubun nüfus içindeki payı da yüzde 15,1'den yüzde 4'e indi.
Gıda bedelinin yüzde 70-75'i çiftlik sonrasında oluşuyor
FAO, sağlıklı beslenmenin maliyetini azaltmak için yalnızca tarımsal üretimin artırılmasının yeterli olmadığını bildirdi. Verilere göre tüketicilerin gıda için ödediği bedelin yüzde 70-75'i çiftlikten sonraki aşamalarda oluşuyor.
İşleme, lojistik ve toptan ticaret aşamalarındaki maliyetlerin azaltılması da gıdaya daha uygun fiyatlarla erişilmesinde etkili unsurlar arasında gösterildi.
