TBMM Genel Kurulu’nda önümüzdeki hafta görüşülmeye başlanacak olan yasa teklifi, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) mali yapısını güçlendirmeyi hedeflerken, çalışanlar, işverenler ve emekliler için önemli düzenlemeler içeriyor. Teklif kapsamında prime esas kazanç sınırında yapılacak değişiklikle emekli maaşlarının artması bekleniyor. Ayrıca Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) devlet katkısı oranı yükseltilecek ve imalat sektörüne İşsizlik Sigortası Fonu’ndan 60 milyar liralık kaynak aktarılacak.
Sabah Gazetesi’nin haberine göre, mevcut uygulamada prime esas kazanç üst sınırı asgari ücretin 7,5 katı olarak belirlenmiş durumda. Yeni düzenleme ile bu sınır 9 kata çıkarılacak. Bugünkü asgari ücret üzerinden hesaplandığında prime esas kazancın tavanı 195 bin liradan 234 bin liraya yükselecek. Bu değişikliğin 2026 yılı için 63,7 milyar liralık ilave mali etki oluşturacağı hesaplanıyor.
Bireysel Emeklilik Sistemi’nde ise devlet katkısı oranı yüzde 30’dan yüzde 50’ye çıkarılabilecek. Cumhurbaşkanı bu oranı belirlemeye yetkili olacak. Türkiye genelinde yaklaşık 10 milyon BES katılımcısı ve 7,5 milyon Otomatik Katılım Sistemi (OKS) kapsamında çalışan bulunuyor. Yeni düzenlemeyle 2026 yılı için devlet katkısı ödenek ihtiyacının 132 milyar lira olacağı öngörülüyor. Devlet katkısı oranında yapılacak her yüzde 1’lik değişikliğin bütçede yaklaşık 4,5 milyar lira etkisi olacağı belirtiliyor.
Teklifte, sigortalılıkları durdurulan kişilerin yeniden aktif hale getirilmesi anlamına gelen ihya oranının da yüzde 34,75’ten yüzde 45’e yükseltilmesi öngörülüyor. Aynı şekilde borçlanma oranlarının yüzde 45’e çıkarılmasıyla yıllık 2,2 milyar lira, ihya oranlarındaki artışla ise 2,98 milyar lira ek gelir sağlanması bekleniyor. En düşük askerlik borçlanmasının günlük 390 lira olacağı, doğum borçlanmasında ise herhangi bir değişikliğe gidilmeyeceği açıklandı.
İsteğe bağlı sigortalıların malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası prim oranında 1 puanlık artış yapılacak. Bu düzenlemenin yıllık mali etkisinin 676 milyon lira civarında olacağı tahmin ediliyor.
İşverenleri ilgilendiren düzenlemelerde ise önemli değişiklikler dikkat çekiyor. Uzun vadeli sigorta kolları işveren hissesi prim oranı 1 puan artırılacak, mevcutta uygulanan 4 puanlık indirim 2 puana düşürülecek. Ayrıca genç girişimci teşviki kaldırılacak. Bu değişikliklerin kamu giderlerinde yıllık 97,6 milyar liralık azalma yaratacağı, prim oranındaki artışın mali etkisinin ise 110,9 milyar lira olacağı öngörülüyor. Genç girişimci teşvikinin kaldırılmasıyla birlikte toplam mali etkinin 11,7 milyar lirayı bulacağı belirtiliyor.
Yasa teklifiyle birlikte imalat sektörüne de destek sağlanacak. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile KOSGEB tarafından yürütülecek proje kapsamında, İşsizlik Sigortası Fonu’nun prim gelirlerinin yüzde 15’ini aşmayacak şekilde imalat sektörüne kaynak aktarılacak. Böylece sektöre yaklaşık 60 milyar lira tutarında destek sağlanması planlanıyor.
Düzenlemenin yasalaşması halinde, hem SGK’nın mali dengesi güçlenecek hem de emeklilik sistemi daha sürdürülebilir hale gelecek. Ayrıca, prime esas kazanç ve devlet katkısı artışıyla birlikte çalışan ve emeklilerin gelirlerinde belirgin bir iyileşme yaşanması bekleniyor.
