Restorasyon projesine yargı engeli
Mimar Sinan’ın “ustalık eserim” dediği ve UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’nde yer alan Selimiye Camii’nde süren restorasyon çalışmaları tartışmalara neden oldu. Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun onayladığı tezyinat (süsleme) projesi mahkeme kararıyla durduruldu.
Edirne İdare Mahkemesi, kubbe yazılarında yapılmak istenen değişikliğin tarihi yapının özgünlüğüne zarar verebileceğini belirterek, dava sonuçlanıncaya kadar yürütmenin durdurulmasına karar verdi.
Davacıların itirazları
Açılan davada, caminin harim bölümü, ana ve yarım kubbeler ile mihrap kubbesine yönelik süsleme projesinin iptali talep edildi. Davacılar, 19 Haziran 2023 tarihli ve 9435 sayılı kararla onaylanan çalışmanın bilimsel temelden yoksun olduğunu ileri sürdü.
Dilekçede, 1751, 1808, 1883, 1950 ve 1983 yıllarındaki restorasyonlarda kalemişi süslemelerin korunduğu; ancak 2021’de başlayan yeni uygulamada bu anlayıştan vazgeçildiği belirtildi. Davacılar, 2024 yılında yaptıkları itirazların dikkate alınmadığını, Yüksek Kurul’un bilimsel gerekçe olmadan projeye onay verdiğini savundu. Ayrıca eserin özgünlüğüne zarar verildiği ve Osmanlı klasik döneminden uzaklaşıldığı öne sürüldü.
Bakanlık ve kurul kararları
Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı Yüksek Kurul, 8 Ocak 2025 tarihli ve 3436 sayılı kararıyla restorasyon projesini uygun bulmuştu. Aynı şekilde Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu da 6 Ocak 2025 tarihli ve 10620 sayılı kararıyla projeyi geçerli kabul etmişti.
Mahkemenin gerekçesi
Mahkeme, yeni düzenlemenin daha önce kabul edilen projeleri geçersiz kılabileceğini, bunun da tarihi yapının özgünlüğüne telafisi güç zararlar verebileceğini vurguladı. Bu nedenle işlemler dava sonuçlanıncaya kadar askıya alındı.
Süreç nasıl ilerleyecek?
Edirne İdare Mahkemesi, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na 30 gün süre vererek; onaylanan projeye ait tüm belgelerin, yapılan itirazların, reddedilme gerekçelerinin ve restorasyonun teknik-hukuki dayanaklarının mahkemeye sunulmasını istedi. Nihai karar, idarenin savunması ve belgelerin incelenmesinin ardından verilecek.
