İçişleri Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından üzerinde çalışıldığı belirtilen Polis Meslek Kanunu düzenlemesinde, en dikkat çeken başlıklardan biri mesai sistemi oldu. Edinilen bilgilere göre yeni modelde, sabit ödeme yerine belirlenen çalışma süresinin üzerindeki görevler için saat başı ücret verilmesi planlanıyor.
Hazırlanan çerçevenin, uzun süredir teşkilat içinde dile getirilen “çok çalışanla az çalışan arasındaki ücret farkının oluşmaması” yönündeki şikayetleri gidermeyi amaçladığı kaydedildi. Böylece ek görev yapan personelin gelirinin, fiili çalışma süresine göre belirlenmesi öngörülüyor.
Mevcut sistemde ödeme sabit yapılıyor
Halen Emniyet Teşkilatı personeline, “fazla çalışma ücreti” adı altında aylık 6 bin 686 TL ödeme yapıldığı belirtildi. Ancak bu ödemenin, doğrudan yapılan fazla mesainin karşılığı olarak değil, görevin niteliği, zorluğu ve önemi dikkate alınarak her ay sabit şekilde verildiği ifade edildi.
Mevcut uygulamanın, 657 sayılı Kanun’un 178. maddesi kapsamındaki klasik fazla çalışma ödemesinden farklı olduğu vurgulandı. Bu nedenle söz konusu ödemenin, fazla mesai karşılığı değil daha çok bir risk tazminatı niteliği taşıdığı değerlendirildi.
Yeni modelde saat başı ödeme esas alınacak
Yeni düzenlemede, polislere verilmesi planlanan mesai ödemesinin haftalık 40 saat ve aylık 160 saat çalışma süresinin ardından devreye girmesi öngörülüyor. Bu sınırın üzerindeki çalışmalar için personele saat başı ödeme yapılması planlanıyor.
Düzenlemeye göre, ek görev üstlenen polislerin alacağı ücret, yaptığı fazla mesai süresine göre hesaplanacak. Böylece aynı maaşı alan ancak farklı yoğunluklarda çalışan personel arasındaki ücret farkının belirgin hale gelmesi hedefleniyor.
Üst sınırın 17 bin TL olması planlanıyor
Edinilen bilgilere göre, yeni sistemde verilecek mesai ödemesinde üst sınırın 17 bin TL olması öngörülüyor. Buna göre haftalık normal çalışma süresini aşan görevler, aylık toplam süre üzerinden hesaplanarak personele ilave ödeme olarak yansıtılacak.
Bu modelle birlikte, yoğun çalışma temposuna giren personelin ek gelir elde etmesi, mesai yapmayan personele ise bu kapsamda ödeme yapılmaması planlanıyor. Düzenlemenin temel gerekçesi olarak da fiili çalışma karşılığının doğrudan ücretlendirilmesi gösteriliyor.
Teşkilatta en çok tartışılan başlıklardan biri ücret eşitsizliği oldu
Polislerin uzun süredir dile getirdiği başlıklardan birinin, fazla mesai yapan personelle daha az çalışan personel arasında gelir farkı oluşmaması olduğu belirtildi. Mevcut sistemde, 160 saat çalışan polis ile 300 saat çalışan ya da ek mesaiye kalmayan personelin benzer ücret yapısında yer alabildiği ifade edildi.
Yeni uygulamayla birlikte bu tablonun değişmesi bekleniyor. Düzenleme hayata geçerse, ek görev yapan personelin ücreti doğrudan çalışma süresiyle bağlantılı hale gelecek.
12 saat görev, 36 saat dinlenme modeli de gündemde
Çalışmalar kapsamında, 12 saat görev, 36 saat dinlenme esasına dayalı yeni bir mesai yapısının da değerlendirildiği aktarıldı. Bu modele geçilmesi halinde polislerin haftalık çalışma süresinin 42 ila 45 saat aralığında gerçekleşebileceği belirtildi.
Bu sistemin, düzensiz çalışma saatlerinin daha planlı hale getirilmesi açısından önem taşıdığı kaydedildi. Aynı zamanda görev planlamasının daha öngörülebilir bir yapıya kavuşturulmasının amaçlandığı ifade edildi.
Düzenleme yalnızca ücret sistemini kapsamıyor
Yapılması planlanan değişikliklerin sadece fazla mesai ücreti ile sınırlı kalmayacağı belirtildi. Hazırlıkların, polislik mesleğinin statüsü ile özlük haklarını daha güçlü bir yasal çerçeveye oturtacak kapsamlı bir düzenleme niteliği taşıdığı bildirildi.
Bu kapsamda vardiya sisteminin yeniden ele alınması, dinlenme hakkının korunması ve çalışma düzeninin daha sürdürülebilir bir zemine taşınması hedefleniyor. Böylece hem çalışma koşullarının hem de görev planlamasının daha net kurallara bağlanması amaçlanıyor.
Maaş artışı değil, mesai sisteminde değişiklik öne çıkıyor
Hazırlık sürecine ilişkin bilgilerde, kamu tasarruf tedbirleri ve bütçe dengeleri nedeniyle maaşlarda genel bir artış öngörülmediği de ifade edildi. Buna karşın, fiili çalışma süresi üzerinden ek ödeme yapılması yönündeki modelin öncelikli başlıklardan biri olduğu belirtildi.
Bu çerçevede yeni düzenleme, doğrudan maaş zammı yerine, fazla çalışan personelin emeğinin ayrı bir ödeme sistemiyle karşılanmasına odaklanıyor. Düzenlemenin yasalaşması halinde, Polis Meslek Kanunu kapsamında mesai uygulamasında yeni bir dönemin başlaması bekleniyor.
