İkinci el alışverişlerde güvenli ödeme yöntemi olarak kullanılan “param güvende” benzeri sistemler, son dönemde dolandırıcıların en sık taklit ettiği yöntemler arasında yer almaya başladı. Uzmanlara göre bu sistemlerin kendisi değil, sahte linkler ve platform dışına taşınan işlemler risk oluşturuyor.
Dolandırıcılar, alıcı ya da satıcı gibi davranarak kullanıcılarla iletişime geçiyor. Ardından güvenli ödeme sistemi izlenimi veren sahte sayfalar üzerinden kart bilgisi, doğrulama kodu ya da para transferi talep ediliyor.
“Güven boşluğu hedef alınıyor”
Siber Suç Uzmanı Avukat Dr. Ceren Küpeli, son dönemde bu tür dosyalarda ciddi artış yaşandığını belirtti. Küpeli, dolandırıcılık yöntemlerinin artık teknik açıklardan çok kullanıcıların güven duygusunu hedef aldığını ifade etti.
Küpeli’ye göre dolandırıcılar, platformların arayüzünü, dilini ve işlem akışını taklit ederek mağdurların şüphe duymasını engelliyor. Özellikle teknolojik ürün satışları başta olmak üzere ikinci el alışverişlerde her hafta yeni bir mağduriyet senaryosu ortaya çıkıyor.
Tehlike platform dışına çıkınca başlıyor
Uzmanlara göre güvenli ödeme sistemleri, resmi platform arayüzü ve onay mekanizması üzerinden kullanıldığında yasal bir güvence sağlıyor. Ancak işlem WhatsApp, SMS veya harici linkler üzerinden yürütülmeye başladığında risk büyüyor.
Küpeli, tehlikenin sistemin taklit edilmesiyle başladığını vurguladı. Gerçek güvenli ödeme işlemlerinde kullanıcıya dışarıdan ödeme linki gönderilmediğini, işlemin yalnızca platformun kendi uygulaması veya internet sitesi üzerinden yapılması gerektiğini belirtti.
“Hesap onayı için para gönderilmez”
Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Ergün Kılıç da dolandırıcıların sık kullandığı yöntemlere dikkat çekti. Kılıç, bazı dolandırıcıların alıcı gibi davranarak satıcıdan “hesap onayı” bahanesiyle para göndermesini istediğini söyledi.
Kılıç, hiçbir güvenli ödeme sisteminde hesap onayı için para gönderme ya da doğrulama kodu paylaşma uygulaması bulunmadığını belirtti. Bu nedenle kullanıcıların böyle bir taleple karşılaşması halinde işlemi hemen sonlandırması gerektiği ifade edildi.
Sahte link tuzağı nasıl işliyor?
Dolandırıcılık senaryosu genellikle güven ve hız baskısıyla başlıyor. Dolandırıcı, “Sistemden talep oluşturdum, size link geldi mi?” diyerek platformun tasarımını taklit eden sahte bir URL gönderiyor.
Mağdur linke tıkladığında karşısına platform logosu bulunan sahte bir ekran çıkıyor. Bu ekranda kart bilgisi, havale kodu veya açıklama bilgisi istenebiliyor. Dolandırıcı daha sonra “hata oluştu, ilk ödeme iade olacak” diyerek mağduru tekrar para göndermeye yönlendirebiliyor.
Aracı hesap riski mağduru soruşturmanın içine çekebilir
Uzmanlara göre bu dolandırıcılık yöntemlerinde yalnızca para kaybı değil, adli süreçlere dahil olma riski de bulunuyor. Dolandırıcıların çoğu zaman üçüncü kişilere ait ya da suç gelirlerinin aktarılmasında kullanılan aracı hesapları tercih ettiği belirtiliyor.
Küpeli, mağdurun yaptığı açıklamasız veya şüpheli görünen havalelerin, daha sonra yürütülen soruşturmalarda açıklama gerektirebileceğini ifade etti. Bu nedenle mağdurların yazışmaları, ödeme dekontlarını ve sahte linkleri delil olarak saklaması büyük önem taşıyor.
İlk bir saat kritik
Uzmanlar, dolandırıcılık fark edildiğinde zaman kaybetmeden bankayla iletişime geçilmesi gerektiğini vurguluyor. İlk adım olarak hesaba bloke talep edilmeli ve para transferinin durdurulması istenmeli.
Ardından tüm yazışmalar, dekontlar, linkler ve ekran görüntüleri toplanarak savcılığa suç duyurusunda bulunulmalı. Küpeli, siber suç mağduriyetlerinde ilk saatlerin paranın geri alınması ve delillerin korunması açısından kritik olduğunu belirtti.
Gerçek ödeme sistemi nasıl anlaşılır?
Gerçek güvenli ödeme sistemlerinde işlem yalnızca platformun kendi “satın al” veya ödeme ekranı üzerinden yapılır. Para, satıcının kişisel hesabına değil, platformun yönettiği güvenli havuz hesabına aktarılır.
Ürün teslim edilip alıcı tarafından uygulama üzerinden onay verilmeden para satıcıya geçmez. Karşı tarafın harici URL göndermesi, bireysel banka hesabına ödeme istemesi veya doğrulama kodu talep etmesi dolandırıcılık riskine işaret eder.
Platformlara da sorumluluk çağrısı
Uzmanlar, alışveriş platformlarının bu tür dolandırıcılık yöntemlerine karşı daha görünür uyarı metinleri yayımlaması gerektiğini belirtiyor. Uygulama içi mesajlaşmada link paylaşımının filtrelenmesi, kimlik doğrulaması yapılmayan hesapların ilan vermesinin engellenmesi ve şüpheli para hareketlerinde anlık uyarı sistemlerinin devreye alınması öneriliyor.
