Türkiye genelinde su fiyatları hızla artmaya devam ederken, ambalajlı su sektöründe fahiş kâr marjı tartışmaları büyüdü.
İstanbul’da 19 litrelik damacananın resmi satış fiyatı 110 lira olmasına rağmen, bazı markalar 190–195 TL’ye kadar fiyat belirledi. İade damacana alınmayan durumlarda ise fiyat 250–300 liraya kadar çıkıyor.
Gerçek su maliyeti 3 TL
Yapılan piyasa araştırmalarına göre, 150 TL’ye satılan bir damacananın içindeki suyun gerçek maliyeti yalnızca 1,5 ila 3 TL arasında. Geriye kalan tutar ambalaj, dağıtım ve hizmet bedellerine yazılıyor.
Personel, nakliye ve depolama maliyetlerinde son dönemde kayda değer bir artış yaşanmamasına rağmen, fiyatların sürekli yükselmesi tüketici tepkisini artırdı.
“Hiçbir gerekçe yokken zam yapıyorlar”
İstanbul Sucular ve Meşrubatçılar Odası Başkanı Ahmet Turan Akkaya, belirlenen resmi tarifelere uyulmadığını belirtti.
Akkaya, “Hiçbir gerekçe yokken yapılan zamları kabul etmiyoruz. Markaları Ticaret Bakanlığı’na şikâyet ettik.” dedi.
Oda Başkanı, yerli markaların sektörde giderek gerilediğini ve 22 su firmasının yabancı sermaye kontrolünde olduğunu belirterek fiyat artışlarında yabancı şirketlerin etkisine dikkat çekti.
Rekabet Kurumu 26 milyon TL ceza kesmişti
Rekabet Kurumu, geçtiğimiz mayıs ayında iki büyük su firmasına ortak fiyat politikası uyguladıkları gerekçesiyle 26 milyon TL ceza vermişti. Ancak uzmanlar, cezanın şirketlerin ciroları karşısında caydırıcı bir etki yaratmadığını belirtiyor.
Sektördeki sorunlar sadece fiyatla da sınırlı değil.
Tüketiciler, kirli veya yosunlaşmış damacanalar, kötü koku, geciken teslimatlar ve düşük hizmet kalitesi nedeniyle çok sayıda şikâyette bulunuyor.
Restoranlarda küçük şişeye yüzde 500 kâr
Fahiş fiyatlar yalnızca damacana satışlarıyla sınırlı kalmadı.
Restoran ve kafelerde satılan 330 ml’lik küçük su şişelerinin fiyatı 30–90 TL arasında değişiyor. Bu da bazı işletmelerde yüzde 500’ü aşan kâr marjı anlamına geliyor.
Ticaret Bakanlığı, fahiş fiyat uygulayan işletmelere yönelik ülke çapında denetim başlattı.
Toptan ve teslimat fiyatı arasında uçurum
Ambalajlı su fiyatları, satış kanallarına göre de büyük farklılık gösteriyor.
Toptan “gel-al” fiyatları 19 litrelik damacana için 35 TL’ye kadar düşerken, eve teslim hizmetlerde fiyat 4–5 katına kadar çıkabiliyor.
Tüketiciler, bu farkı “hizmet bedeli” olarak nitelendirse de, yüksek ek ücretlerden giderek daha fazla şikâyet ediyor.
