Yeni uygulama; internet siteleri, sosyal medya platformları, ilan servisleri ve dijital aracılık hizmetleri üzerinden ekonomik faaliyet yürüten kişi ve işletmeleri kapsayabilecek. Düzenlemeyle kayıt dışı ekonomik faaliyetlerin azaltılması ve vergi güvenliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
E-ticaretin kapsamı genişletildi
Düzenlemeyle bildirim yükümlülüğü yalnızca klasik elektronik ticaret işlemleriyle sınırlı tutulmayacak. İnternet başta olmak üzere dijital ortamların ekonomik veya ticari amaçlarla kullanıldığı faaliyetler de kapsam dahilinde değerlendirilebilecek.
Ürün ve hizmet satışlarının yanı sıra kiralama faaliyetleri, internet üzerinden yayımlanan ilanlar ve reklam hizmetleri de vergi otoritesinin bilgi talep edebileceği alanlar arasında yer alacak.
Böylece yalnızca doğrudan satış yapan platformlar değil, kullanıcılarla satıcıları buluşturan ve ilan yayımlanmasına aracılık eden dijital hizmet sağlayıcıları da düzenlemenin kapsamına girebilecek.
Sosyal medya platformları da kapsama girebilecek
Yeni sistemde bildirim yükümlülüğü getirilebilecek işletme ve platformların kapsamı da genişletildi.
Elektronik ortamda ticari veya ekonomik faaliyet yürüten hizmet sağlayıcıların yanı sıra elektronik ticaret hizmet sağlayıcıları ve aracı hizmet sağlayıcıları da sisteme dahil edilebilecek.
Erişim sağlayıcıları, içerik sağlayıcıları, yer sağlayıcıları ve sosyal ağ sağlayıcıları için de faaliyetlerine ilişkin çeşitli bilgileri bildirme zorunluluğu getirilebilecek.
Bu düzenlemeyle sosyal medya ve dijital platformlar üzerinden yürütülen ekonomik faaliyetlerin daha ayrıntılı biçimde takip edilmesinin önü açılacak.
Bakanlığa bildirim yetkisi
Yeni düzenlemeyle Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirimlerin kapsamı ve yöntemi konusunda geniş yetkiler tanındı.
Bakanlık; bildirilecek bilgilerin içeriğini, kullanılacak format ve standartları, bildirimlerin hangi tarihte ve hangi yöntemle yapılacağını belirleyebilecek.
Bildirim yükümlülükleri bütün işletmeler açısından aynı şekilde uygulanmayabilecek. İşletmelerin iş hacmi, faaliyet gösterdikleri sektör, mükellef grubu ile alış ve satış tutarları gibi kriterlere göre farklı yükümlülükler belirlenebilecek.
Mal ve hizmetlerin türüne göre de alım, satım, kiralama, ilan veya reklam faaliyetleri bakımından farklı bildirim şartları getirilebilecek.
İlan platformlarına aylık bildirim yükümlülüğü
Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de ilan platformlarına yönelik bildirim zorunluluğu oldu.
Taşınır veya taşınmazların, mal ve hizmetlerin satış ya da kiralanmasına ilişkin ilanların yayımlanmasına imkan sağlayan yer sağlayıcıları ve sosyal ağ sağlayıcıları için bildirim yükümlülüğü öngörüldü.
Bu platformlar, her ay gerçekleştirdikleri işlemlere ilişkin belirlenen bilgileri elektronik ortamda Gelir İdaresi Başkanlığına iletebilecek.
Kimlik ve vergi bilgileri de bildirilebilecek
Platformlardan yapılacak bildirimler yalnızca ilan veya işlem bilgileriyle sınırlı olmayacak.
Hizmetin sunulduğu internet adreslerinin yanı sıra platformlardan hizmet alan gerçek ve tüzel kişilere ilişkin bilgiler de sisteme dahil edilebilecek.
Gerçek kişiler için ad ve soyadı, şirketler için ise unvan bilgilerinin yanı sıra T.C. kimlik numarası, yabancı kimlik numarası veya vergi kimlik numarası gibi bilgilerin de bildirim kapsamında yer alması öngörülüyor.
Bu sayede internet üzerinden düzenli ekonomik faaliyette bulunan kişi ve işletmelerin vergi mükellefiyeti açısından daha kolay tespit edilmesi amaçlanıyor.
Satış ve kiralama ilanları takip edilecek
Platformlar üzerinden yayımlanan satış ve kiralama ilanlarına ilişkin bilgiler de Gelir İdaresi Başkanlığına aktarılabilecek.
Taşınır ve taşınmaz satışları, kiralama işlemleri, ürün satışları ve çeşitli hizmetlere ilişkin ilanların detayları bildirim kapsamına girebilecek.
Özellikle internet üzerinden sürekli veya yüksek hacimli satış yapan kişi ve işletmelerin faaliyetlerinin vergi sistemi tarafından daha yakından izlenmesi hedefleniyor.
Ev, araç ve diğer varlıkların satış veya kiralanmasına yönelik dijital ilanların da ilgili kişi ve şirketlerle ilişkilendirilmesi mümkün hale gelecek.
Veriler elektronik ortamda saklanacak
Düzenleme kapsamında yalnızca bilgilerin Gelir İdaresi Başkanlığına iletilmesi değil, bu verilerin elektronik ortamda muhafaza edilmesine ilişkin kurallar da belirlenebilecek.
Hangi bilgilerin ne kadar süreyle saklanacağı ve gerektiğinde yetkili kurumlara hangi şartlarda sunulacağına ilişkin usul ve esaslar belirlenebilecek.
Böylece dijital ekonomik faaliyetlere ilişkin kayıtların daha sonra denetlenebilmesini sağlayacak kapsamlı bir veri altyapısının oluşturulması amaçlanıyor.
Kayıt dışı dijital ticarete yakın takip
Düzenlemenin temel hedeflerinden biri, internet üzerinden yürütülen ancak vergi sistemi dışında kalabilen ekonomik faaliyetlerin daha etkin şekilde takip edilmesi.
Sosyal medya hesapları, ilan siteleri ve farklı dijital platformlar üzerinden yapılan satış, kiralama ve reklam faaliyetlerinin artmasıyla birlikte vergi idaresinin bu alanlardaki bilgi toplama kapasitesinin artırılması amaçlanıyor.
Yeni sistemle dijital platformlardan elde edilen bilgiler ile vergi mükelleflerine ilişkin kayıtların karşılaştırılması kolaylaşacak. Böylece internet üzerinden düzenli satış yapan, ilan veren, kiralama faaliyeti yürüten veya reklam geliri elde eden kişi ve şirketlerin faaliyetlerinin daha şeffaf biçimde izlenmesi hedefleniyor.
