BP ve Shell, Libya’da enerji sahalarına geri dönüyor
Doğu Akdeniz ve Kuzey Afrika’daki enerji rekabeti, Libya'nın İngiliz enerji şirketleri BP ve Shell ile yaptığı yeni iş birlikleriyle yeniden alevlendi. Türkiye’nin arama faaliyetleri için hazırlık yaptığı bir dönemde atılan bu adım, bölgedeki enerji dengeleri açısından kritik bir gelişme olarak değerlendirildi.
Uluslararası ajanslara yansıyan bilgilere göre, Libya Ulusal Petrol Kurumu (NOC) ile anlaşma sağlayan BP, 2025’in son çeyreğinde Trablus’taki ofisini yeniden faaliyete geçirmeyi planladı. Anlaşma kapsamında BP’nin Messla ve Sarir sahaları başta olmak üzere, çevresindeki çeşitli keşif alanlarında hidrokarbon arama ve üretim çalışmaları yürüteceği bildirildi.
Konvansiyonel olmayan rezervler radar altında
BP, yalnızca mevcut sahalarda üretimle sınırlı kalmayarak Libya genelinde konvansiyonel olmayan petrol ve doğalgaz rezervlerini de araştırmayı hedefledi. Bu kapsamda kayaçlar içinde sıkışmış hidrokarbon yataklarının tespiti için özel projelerin hayata geçirileceği belirtildi.
Shell de Libya piyasasına geri dönüyor
Enerji yatırımlarında yeni bir sayfa açan Libya, Shell ile de kapsamlı bir mutabakata imza attı. Shell’in, Atshan petrol sahası başta olmak üzere NOC’un diğer sahalarında teknik ve ekonomik fizibilite analizleri gerçekleştireceği açıklandı. Uzmanlara göre bu iş birliği, Libya’nın yıllardır sekteye uğrayan enerji projelerine yeni bir ivme kazandırabilir.
Kaddafi sonrası dönemde enerji sahaları yeniden şekilleniyor
2011 yılında eski lider Muammer Kaddafi’nin devrilmesinden sonra başlayan iç savaş ve siyasi karışıklıklar, Libya'nın enerji sektörünü yıllar boyunca durma noktasına getirmişti. Ancak son dönemde güvenlik risklerinin azalması ve siyasi istikrar arayışlarının güçlenmesi, uluslararası enerji şirketlerinin yeniden bölgeye dönmesine zemin hazırladı.
BP, 2007 yılında Libya’ya dönerek NOC ile birlikte hem kara (A ve B bölgeleri) hem de deniz (C bölgesi) sahalarında çalışmalar yürütmüştü. Ancak 2011’deki iç savaş sonrası bu faaliyetler askıya alınmıştı. 2023’te güvenlik şartlarının iyileşmesiyle birlikte bu kısıtlamalar kaldırıldı.
Ayrıca, 2022’de İtalyan enerji şirketi Eni, BP’nin Libya’daki projelerinde yüzde 42,5 oranında hisse alarak operatörlüğü devralmıştı. BP ise aynı orandaki hissesini korurken, geri kalan yüzde 15'lik pay Libya Yatırım Otoritesi'nde bulunuyor.
Türkiye’nin enerji planları bu gelişmelerden nasıl etkilenecek?
Türkiye, son yıllarda Libya ile enerji alanında iş birliği yapma konusunda önemli adımlar atmaya hazırlanıyordu. Doğalgaz ve petrol arama projeleri için teknik hazırlıkların sürdüğü bilinirken, İngiliz enerji devlerinin sahaya dönmesi, Türkiye’nin hareket alanını daraltabilecek bir gelişme olarak değerlendirildi.
Bölgeye yönelik enerji yatırımları giderek artarken, BP, Eni, OMV ve Repsol gibi çok uluslu şirketlerin yeniden Libya’da faaliyet göstermeye başlaması, Doğu Akdeniz ve Kuzey Afrika’nın enerji jeopolitiğinde yeni bir dönemin başladığını gösterdi. Türkiye’nin bu yeni tablo karşısında nasıl bir strateji izleyeceği merak konusu oldu.
