Bilim insanları, insan faaliyetlerinin neden olduğu küresel iklim değişikliğinin yalnızca sıcaklık ve hava olaylarını değil, aynı zamanda mevsimsel döngüleri de derinden etkilediğini açıkladı. Yapılan son araştırmalar, Dünya’da artık “sis mevsimi” ve “çöp mevsimi” olarak adlandırılan iki yeni iklimsel dönemin ortaya çıktığını ve bu döngülerin her yıl düzenli olarak tekrarlandığını gösterdi.
Sis Mevsimi: Duman Tabakası Sağlığı Tehdit Ediyor
Güneydoğu Asya'nın bazı bölgelerinde her yıl yaşanan “sis mevsimi”, orman yangınlarından kaynaklanan yoğun dumanın atmosferi kaplamasıyla oluşuyor. Özellikle Endonezya ve Malezya gibi ülkelerdeki yangınlar sonucu oluşan duman tabakası, hava kalitesini tehlikeli seviyelere indiriyor ve ciddi sağlık sorunlarına yol açıyor. Benzer şekilde, ABD’nin Kaliforniya eyaletinde de yangın sezonu artık yılın büyük bölümünü kapsıyor. Eskiden yaz aylarıyla sınırlı kalan yangınlar artık ilkbaharda başlayıp Aralık ayına kadar devam ediyor.
Çöp Mevsimi: Sahiller Plastik Atıklarla Dolu
“Çöp mevsimi” adı verilen dönem ise her yıl Aralık ile Mart ayları arasında Bali’de yaşanıyor. Muson rüzgarlarının yön değiştirmesiyle birlikte okyanus akıntıları büyük miktarda plastik atığı sahillere taşıyor. Bu dönemde plajlar adeta çöp yığınlarıyla kaplanıyor. Yerel halk bu dönemi artık öngörülebilir hale getirmiş durumda. Filipinler, Tayland ve yaz aylarında ABD’nin doğu kıyılarında da benzer çöp baskınları yaşanıyor.
Geleneksel Mevsimler Kayboluyor
Yeni mevsimlerin ortaya çıkışıyla birlikte bazı geleneksel mevsimlerin ise tamamen ortadan kalktığı bildiriliyor. Örneğin, And Dağları ve Rocky Dağları gibi yüksek rakımlı bölgelerde kar miktarının azalması nedeniyle kış sporları mevsimi büyük oranda sona erdi. Ayrıca İngiltere’nin kuzeydoğusunda martı türü deniz kuşlarının artık her yıl aynı dönemde yuvalanmak için geri dönmediği gözlemlendi. Bu durum, doğal döngülere göre yaşamını sürdüren yerel toplulukları doğrudan etkiliyor.
İlkbahar ve yaz mevsimleri de senkronizasyonunu kaybetmiş durumda. İlkbahar çok daha erken başlarken, yaz ayları daha uzun sürüyor. Uzmanlar bu yeni iklim düzeninin ekosistemler, tarım ve halk sağlığı üzerinde uzun vadeli etkiler yaratabileceği uyarısında bulunuyor.
