Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi için vatandaşların ardından işletmelerin de sürece dahil olması bekleniyor. 1 Temmuz itibarıyla 81 ilde ulusal entegrasyon aşamasına geçen sistem kapsamında, otel, restoran ve kafe işletmelerinin ekim ayı sonuna kadar kayıtlarını tamamlaması gerekiyor.
Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen sistemle, DOA logolu plastik, alüminyum ve cam içecek ambalajlarının çöpe gitmeden toplanması ve geri dönüşüm zincirine kazandırılması hedefleniyor. Vatandaşlara iade ettikleri her DOA logolu içecek ambalajı için 1 TL ödeme yapılmaya başlandı.
Vatandaşlardan ilk günlerde yoğun ilgi geldi
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, vatandaşların 1-5 Temmuz tarihleri arasında 7 milyon 600 bin içecek ambalajını DOA makinelerine iade ettiğini açıkladı.
Sisteme kayıtlı kullanıcı sayısı da 1,3 milyonun üzerine çıktı. Böylece DOA uygulaması, ülke genelinde kısa sürede geniş bir kullanıcı kitlesine ulaştı.
İşletmeler için zorunlu süreç başladı
Sistemin önemli paydaşları arasında yer alan otel, restoran ve kafe işletmeleri için de 1 Temmuz itibarıyla yeni dönem başladı. Bu işletmelerin Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS) üzerinden kayıt işlemlerini tamamlaması gerekiyor.
Kayıt süreci kapsamında işletmeler, birlikte çalışacakları yetkilendirilmiş saha operatörlerini de belirleyecek. Ulusal entegrasyonun planlandığı şekilde ilerlemesi için bu işlemlerin ekim ayı sonuna kadar tamamlanması isteniyor.
Kayıt yaptırmayan işletmelere yaptırım uygulanacak
Belirlenen süre içinde yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletmeler hakkında ilgili mevzuat kapsamında idari işlem uygulanacak.
Bu nedenle otel, restoran ve kafelerin hem kayıt işlemlerini hem de saha operatörü seçimlerini zamanında tamamlaması gerekiyor. Sürecin tamamlanmasıyla birlikte bu işletmelerde oluşan DOA logolu ambalajlar düzenli olarak toplanacak.
Ambalajlar operatörler tarafından toplanacak
Kayıtlarını tamamlayan işletmelerde biriktirilen DOA logolu ambalajlar, yetkilendirilmiş saha operatörleri tarafından düzenli olarak teslim alınacak.
Toplanan ambalajlar geri dönüşüm zincirine dahil edilecek. Sisteme kazandırılan her DOA logolu ambalaj için işletmelere 20 kuruş teşvik bedeli ödenecek.
Süreç dijital olarak izlenecek
Toplama, taşıma ve doğrulama süreçlerinin tamamı dijital altyapı üzerinden yürütülecek. Böylece ambalajların sisteme girişinden geri dönüşüm zincirine dahil edilmesine kadar tüm aşamalar güvenli ve izlenebilir hale getirilecek.
Bu yapı ile hem işletmelerin yükümlülüklerini takip etmesi hem de ambalajların kayıtlı şekilde geri kazanılması amaçlanıyor.
“Bu dönüşümü hep birlikte büyüteceğiz”
Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, 1 Temmuz itibarıyla başlayan ulusal entegrasyon sürecinin tüm paydaşlarla birlikte geliştirileceğini belirtti.
Öztürk, geri kazanılması hedeflenen DOA logolu plastik, alüminyum ve cam içecek ambalajlarının yaklaşık yüzde 65'inin otel, restoran ve kafe işletmelerinde tüketildiğine dikkat çekti. Bu nedenle işletmelerin sisteme zamanında dahil olmasının kritik önemde olduğu vurgulandı.
Yılda 25 milyar ambalaj hedefleniyor
DOA Sistemi ile Türkiye'de her yıl piyasaya sürülen yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının geri kazanılması hedefleniyor.
Sistemle ekonomiye yıllık 30 milyar TL katkı sağlanması öngörülüyor. İlk aşamada geri kazanım oranının yüzde 50 seviyesine çıkarılması, sistemin olgunlaşmasıyla birlikte ise yüzde 80'e ulaşılması amaçlanıyor.
Döngüsel ekonomi için kritik adım
DOA uygulaması, Sıfır Atık Hareketi kapsamında Türkiye'nin döngüsel ekonomi hedefleri açısından önemli bir başlık olarak öne çıkıyor.
Vatandaşların iade sürecine katılımı ve işletmelerin sisteme dahil olmasıyla, içecek ambalajlarının çöpe gitmeden yeniden ekonomiye kazandırılması hedefleniyor.
