Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeye göre, Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) 2026 yılının Nisan-Haziran döneminde yürürlüğe girecek. Orta Vadeli Program kapsamında hazırlanan yeni sistem, yaklaşık 20 milyon 382 bin çalışanı doğrudan etkileyecek.
Yeni modele göre çalışanların maaşlarından %3, işverenlerden ise %3 oranında katkı payı alınacak. Böylece toplamda brüt maaşın %6’sı, uzun vadeli bir emeklilik fonuna aktarılacak.
Kimler Sisteme Dahil Olacak?
Düzenleme, SSK’lı (4A) özel sektör çalışanları ile 4C’li kamu görevlilerini kapsıyor. Bu kapsamda yaklaşık 17 milyon özel sektör çalışanı ve 3,4 milyon kamu personeli, maaşlarından yapılacak kesintilerle TES havuzuna katkı sağlayacak.
Türkiye’deki aktif çalışan nüfusun büyük bölümü sisteme otomatik olarak dahil edilecek.
Kesintiler Ne Kadar Olacak?
2025 yılı için asgari ücretin brüt tutarı 26.005,50 TL, ortalama brüt kazanç ise 35 bin TL civarında belirlendi. Bu verilere göre:
-
Asgari ücretli bir çalışanın maaşından ayda yaklaşık 1.560 TL,
-
Ortalama gelir düzeyindeki bir çalışandan ise yaklaşık 2.100 TL kesinti yapılacak.
Bu tutarların 2026 yılında asgari ücret artışıyla birlikte yükselmesi bekleniyor.
Ortalama maaş ve çalışan sayısına göre yapılan hesaplamalar, aylık 42,8 milyar TL fon girişi ve yıllık 513 milyar TL hacim öngörüyor.
Bu rakam, 10 yılda 5,1 trilyon TL, 20 yılda ise 10,2 trilyon TL seviyesine ulaşacak.
Bugünkü döviz kuruyla bu tutar, 10 yılda 122 milyar dolar, 20 yılda ise 244 milyar dolar düzeyinde olacak.
Uzmanlar, bu büyüklüğün Türkiye ekonomisinde oluşturulmuş en kapsamlı uzun vadeli tasarruf havuzu olacağına dikkat çekiyor.
Fon Nasıl İşleyecek ve Kim Yönetecek?
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK) bağımsız bir yapı olarak planlandı. Fonların lisanslı portföy yönetim şirketleri tarafından yönetilmesi hedefleniyor.
Katılımcılar, kendi adlarına açılacak bireysel hesaplar üzerinden birikimlerini takip edebilecek.
Yatırımların; tahvil, hisse senedi, altyapı projeleri ve uzun vadeli finansman araçlarında değerlendirilmesi öngörülüyor.
Ödemeler Ne Zaman Yapılacak?
Sistemin temel amacı uzun vadeli birikim oluşturmak.
Katılımcıların en az 10 yıl sistemde kalmaları, ayrıca kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş (1 Mayıs 2008 sonrası sigortalılar için 58-65 yaş aralığı) şartını sağlamaları gerekiyor.
Bu koşullar tamamlandığında, TES birikimleri SGK emekli maaşına ek gelir olarak ödenecek.
Doğum, evlilik, askerlik veya hastalık gibi özel durumlarda erken çekim hakkına ilişkin detaylar ise henüz açıklanmadı.
Sistemin Amacı: Ek Gelir, İkinci Emeklilik Değil
Kamuoyunda “ikinci emeklilik” olarak anılsa da, TES’in amacı mevcut maaşlara ek gelir desteği sağlamaktır.
Bugün 20.000 TL emekli maaşı alan bir kişinin TES’ten 2.000 ila 4.000 TL arasında ek gelir elde etmesi öngörülüyor.
Çalışan, İşveren ve Ekonomi Üzerindeki Etkiler
-
Çalışan açısından: Net maaşta %3 oranında azalma olacak, ancak uzun vadede ek gelir imkânı doğacak.
-
İşveren açısından: %3’lük katkı, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için yeni bir maliyet unsuru oluşturacak.
-
Ekonomi açısından: 10 yılda 5 trilyon TL’yi aşan fon, sermaye piyasalarına derinlik kazandıracak ve Türkiye’nin tasarruf oranlarını artıracak.
