Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, İstanbul’da basın temsilcileriyle bir araya geldiği toplantıda, bakanlığın aile odaklı sosyal politika yaklaşımına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Göktaş, bu kapsamda doğum izniyle ilgili yeni bir düzenleme üzerinde çalışıldığını belirterek, hem kamu hem de özel sektör çalışanlarını kapsayacak şekilde doğum izninin 16 haftadan 24 haftaya çıkarılmasının hedeflendiğini duyurdu. Bakan Göktaş ayrıca, babalık izninin 10 güne yükseltilmesine yönelik bir kanun teklifinin de Meclis gündemine gelmesinin beklendiğini ifade etti.
“Tüm Politikalarımızın Merkezine Aileyi Yerleştiriyoruz”
Toplantıya Mynet Genel Yayın Yönetmeni Ersel Yıldırım da katıldı. Bakan Göktaş, konuşmasında aileyi toplumun temel dayanaklarından biri olarak nitelendirerek, “Güçlü aile olmadan güçlü toplum, güçlü toplum olmadan güçlü devlet olmaz” yaklaşımıyla hareket ettiklerini kaydetti. Sosyal politikaların aileyi güçlendiren bir anlayışla şekillendirildiğini belirten Göktaş, demografik görünümün de bu çerçevede yakından izlendiğini dile getirdi.
Demografik Görünüm: Doğurganlık Hızında Düşüş
Bakan Göktaş, Türkiye’de doğurganlık hızının kritik bir eşik olan 2,1’in altına düştüğünü vurguladı. Açıklamalarında, 2001’de 2,38 olan doğurganlık hızının 1,48’e gerilediğini belirten Göktaş, bu durumun sadece demografik bir veri olarak değil; ekonomi, sosyal yapı, çalışma hayatı ve milli güvenlik gibi alanları etkileyen bir başlık olarak ele alındığını ifade etti.
Göktaş, Birleşmiş Milletler’in “çok düşük” senaryosuna göre mevcut eğilimlerin sürmesi halinde Türkiye nüfusunun 2100 yılında 25 milyona kadar gerileyebileceğini, TÜİK’in düşük senaryosuna göre ise nüfusun 54 milyona düşebileceğini söyledi.
Evlilik ve İlk Ebeveyn Olma Yaşı Yükseliyor
Bakan Göktaş’ın paylaştığı verilerde, evlenme ve çocuk sahibi olma yaşlarının yükselişi de öne çıktı. Buna göre, kadınlarda ilk anne olma yaşı 2001’de 25,8 iken 2024’te 29,3’e çıktı. İlk baba olma yaşının ise 26’dan 28’e yükseldiği aktarıldı. Göktaş, bu değişimin doğurganlık üzerinde doğrudan etkisi bulunduğunu kaydetti.
Hanelerde Çocuk Sayısı: “Yüzde 57’sinde Çocuk Yok”
Türkiye’de hanelerin yüzde 57’sinde hiç çocuk bulunmadığını belirten Bakan Göktaş, bu tablonun aile yapısındaki dönüşümü gösterdiğini söyledi. Gençlerin evlenmesini, aile kurmasını ve çocuk sahibi olmasını destekleyen çok yönlü çalışmalar yürüttüklerini belirten Göktaş, illere göre doğurganlık hızı ve hane yapısının bilimsel verilerle analiz edildiğini ifade etti.
2025 “Aile Yılı”, 2026–2035 “Aile ve Nüfus On Yılı”
Bakan Göktaş, 2025’in Cumhurbaşkanı tarafından “Aile Yılı” ilan edildiğini hatırlatarak, yıl boyunca 81 ilde 19 bin 67 faaliyet gerçekleştirildiğini söyledi. Ayrıca Aile ve Gençlik Fonu’nun 81 ile yaygınlaştırıldığını, bugüne kadar 68 bin 763 çiftin fondan yararlanmaya hak kazandığını ve 8 milyar 466 milyon lira ödeme yapıldığını belirtti.
Göktaş, nüfus başlığının bir yıla sığdırılamayacağını vurgulayarak, 2026–2035 döneminin “Aile ve Nüfus On Yılı” ilan edildiğini ve yapısal adımlar içeren bir yol haritasının uygulanacağını kaydetti.
Doğum Yardımlarında Güncelleme
Bakan Göktaş, 2025 itibarıyla doğan her çocuk için kriter aranmaksızın destek uygulandığını belirterek, ilk çocuk için tek seferlik doğum desteğinin 5 bin liraya çıkarıldığını söyledi. İkinci çocuk için aylık 1.500 lira, üçüncü ve sonraki çocuklar için ise aylık 5 bin lira destek sağlanacağını; ödemelerin çocuklar 5 yaşını doldurana kadar annelerin hesaplarına yatırılacağını ifade etti. Bu kapsamda 721 bin çocuk için toplam 8,7 milyar lira ödeme yapıldığını aktardı.
Yarım Zamanlı Çalışma Hakkı ve Kreş Çalışmaları
Bakan Göktaş, kadın ve erkek memurların çocukları ilkokul çağına gelene kadar yarım zamanlı çalışma hakkından yararlanabilmesine yönelik düzenlemelere değindi. Ayrıca kamu kurum ve kuruluşlarında kreş ve çocuk bakımevlerinin yaygınlaştırılmasına dönük çalışmaların hızlandırıldığını bildirdi.
Doğum İzni 24 Haftaya, Babalık İzni 10 Güne
Bakan Göktaş, doğum izni düzenlemesine ilişkin açıklamasında, “Hem kamu hem de özel sektör çalışanları için doğum iznini 16 haftadan 24 haftaya, babalık iznini ise 10 güne çıkaracak kanun teklifinin yakın zamanda Meclisimize sunulmasını bekliyoruz” ifadelerine yer verdi.
Sosyal Medya Düzenlemesi: 15 Yaş Altına Kısıtlama Taslağı
Toplantıda ayrıca dijitalleşme ve çocukların korunmasına yönelik çalışmalar da gündeme geldi. Bakan Göktaş, 15 yaş altına yönelik sosyal medya düzenlemesini de içeren torba yasa taslağının bu ay sonunda Meclis’te ilgili komisyona sevk edileceğini söyledi. Taslakta, 15 yaşından küçük çocuklara hesap açılmaması ve hizmet sunulmamasına ilişkin yükümlülükler ile zararlı içeriklere karşı daha etkili filtreleme sistemlerinin kurulmasına yönelik önerilerin bulunduğu aktarıldı.
Sosyal Yardımlarda Artış Mesajı
Bakan Göktaş, memur maaş katsayısındaki düzenlemenin ardından sosyal yardım programlarının aylık ödemelerinde artış olacağını belirterek, şubat ayından itibaren ödemelerin artışlı şekilde hak sahiplerinin hesaplarına yatırılacağını açıkladı. YADES kapsamında 2025’te 42 milyon TL kaynak aktarımı yapıldığını, bu kaynağın 108 bin hanedeki 162 bin yaşlı için kullanıldığını da ekledi.
