ABD Yüksek Mahkemesi, Türkiye’nin kamu bankası Halkbank’ın dokunulmazlık talebini reddetti. Böylece İran yaptırımlarını delmekle suçlanan Halkbank hakkında ceza davası resmen başlamış oldu.
Karar, hem Türkiye ekonomisi hem de Ankara-Washington ilişkileri açısından kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

İran yaptırımlarını delme iddiası

ABD savcılarına göre Halkbank, İran’ın uluslararası yaptırımları aşmasına aracılık eden ana finans kanalı olarak kullanıldı.
İddianamede, İran’ın Hindistan ve diğer ülkelerde tuttuğu petrol gelirlerinin Türkiye’ye çekildiği, bu fonların “altın ihracatı” adı altında üçüncü ülkelere aktarıldığı öne sürüldü.

Belgelerde, Halkbank üst yönetiminin bu işlemlerden haberdar olduğu ve mekanizmanın İran’ın uluslararası ödemelerini sürdürmesini sağladığı yer aldı.

Siyasi bağlantılar ve lobi faaliyetleri dosyada

Halkbank dosyasında sadece finansal işlemler değil, siyasi bağlantılar ve lobi faaliyetleri de gündemde.
Davanın yeni aşamasında, geçmişte adı geçen Süleyman Aslan, Hakan Atilla ve Zafer Çağlayan gibi isimlerin yeniden gündeme gelmesi bekleniyor.

Ayrıca, Reza Zarrab’ın ekibinden Abdullah Happani ve ABD tarafında davaya dahil olan hukukçular Rudolph Giuliani ile Michael Mukasey de dosyada dikkat çeken isimler arasında yer alıyor.
Halkbank’ın ABD’deki Ballard Partners ile yaptığı lobi anlaşması da etik tartışmaları beraberinde getirdi.

Uzmanlara göre soruşturma genişletilirse, bazı eski yöneticilerin bireysel olarak yargılanması gündeme gelebilir.

Milyarlarca dolarlık ceza riski

ABD finans hukukuna göre yaptırımların delinmesi durumunda, ceza miktarı işlem tutarının iki katına kadar çıkabiliyor. Bu da Halkbank için milyarlarca dolarlık bir risk anlamına geliyor.

Ayrıca, ABD mahkemelerinin kararına bağlı olarak bankaya şu yaptırımlar da uygulanabilir:

Bankanın ABD’deki faaliyetleri doğrudan durdurulmasa bile, bu sürecin uluslararası kredi notunu düşürebileceği ve yatırımcı güvenini zedeleyebileceği değerlendiriliyor.

Piyasalar karara sert tepki verdi

Kararın açıklanmasının ardından Halkbank hisseleri %9.99 düşüşle 25.94 TL seviyesinden kapanırken, Borsa İstanbul (BIST) 100 endeksi de %1.14 değer kaybederek 10.734 puana geriledi.

Uzmanlar, dava sürecinin uzaması halinde Türk bankacılık sektörüne yönelik risk algısının artabileceği uyarısında bulundu.

ABD-Türkiye ilişkilerinde yeni kriz ihtimali

Halkbank davası, uzun süredir gergin seyreden Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir krizi tetikleyebilir.
Ankara’nın, davayı “egemenlik hakkının ihlali” olarak gördüğü; Washington’un ise “yargı sürecine müdahale edilemeyeceği” görüşünü savunduğu biliniyor.

Dava sürecinin seyri, sadece Halkbank’ı değil, Türkiye’nin finansal itibarını ve diplomatik ilişkilerini de doğrudan etkileyebilir.