ABD ile İran arasındaki tansiyon yeniden yükselirken, iki ülkeden peş peşe askeri tatbikat hamleleri geldi. ABD Başkanı Donald Trump, Körfez’e ulaşan USS Abraham Lincoln uçak gemisinin ardından ilave bir ABD donanma filosunun daha İran yönüne doğru ilerlediğini açıkladı. Karşılıklı açıklamalar, Orta Doğu’daki güvenlik endişelerini artırdı.
ABD-İran hattında süren diplomatik gerilim, askeri hazırlıklarla yeni bir boyut kazandı. Washington yönetimi, bölgede askeri varlığını güçlendirmeye devam ederken; Tahran da Hürmüz Boğazı çevresinde tatbikat yapılacağını duyurdu.
ABD’den Orta Doğu’ya yeni askeri sevkiyat
ABD basınına yansıyan bilgilere göre, Washington Orta Doğu’ya ek Patriot ve THAAD hava savunma sistemleri konuşlandırdı. ABD Hava Kuvvetleri Merkez Komutanlığı (AFCENT), CENTCOM sorumluluk alanında birkaç gün sürecek kapsamlı bir hazırlık tatbikatı icra edileceğini duyurdu.
Açıklamada, tatbikatın savaş hava gücünün sevk, konuşlanma ve operasyonel sürdürülebilirliğini test etmeyi amaçladığı vurgulandı. Tatbikat kapsamında bölgesel ortaklarla koordinasyonun artırılması ve olası krizlere hızlı müdahale kabiliyetinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
AFCENT Komutanı ve CENTCOM Birleşik Kuvvetler Hava Komutanı Korgeneral Derek France, hava kuvvetlerinin zorlu şartlar altında müttefiklerle birlikte güvenli ve hassas operasyonlar yürütebileceğini ortaya koyduklarını belirtti. France, bu sürecin “savaşa hazır hava gücünü her an kullanılabilir durumda tutma” anlayışının bir parçası olduğunu ifade etti.
İran’dan Hürmüz Boğazı için NOTAM uyarısı
ABD’nin askeri hamlelerine karşılık İran da Hürmüz Boğazı çevresinde askeri atış tatbikatı düzenleyeceğini açıkladı. İran makamları, 27-29 Ocak tarihleri arasında bölgede NOTAM yayımlayarak hava sahasının belirli irtifalara kadar “tehlikeli ve kısıtlı” ilan edildiğini duyurdu.
Yetkililer, tatbikat süresince 5 deniz mili yarıçaplı alanda askeri faaliyetler yapılacağını ve bölgeden geçecek hava araçlarının uyarıları dikkate alması gerektiğini vurguladı.
BM’den gerilimi düşürme çağrısı
Birleşmiş Milletler (BM), ABD’nin USS Abraham Lincoln uçak gemisini Orta Doğu’ya konuşlandırmasının ardından Basra Körfezi’ndeki askeri yoğunlaşmadan “derin endişe” duyulduğunu açıkladı.
BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, tüm taraflara itidal çağrısında bulunarak, gerilimi tırmandıracak adımlardan kaçınılması gerektiğini belirtti. Dujarric, İran ile ilgili sorunların diplomasi ve diyalog yoluyla çözülebileceğine olan inancın sürdüğünü ifade etti.
ABD Merkez Komutanlığı ise uçak gemisinin bölgeye “güvenlik ve istikrarı desteklemek” amacıyla gönderildiğini savundu. Açıklama, ABD’nin İran’a yönelik yeni askeri hazırlıklar yaptığına dair iddiaların gündemde olduğu bir dönemde geldi.
