ABD'deki The Jackson Laboratory bünyesinde görev yapan immünolog Prof. Dr. Derya Unutmaz, yapay zekanın biyoloji ve tıptaki ilerlemeyi hızlandırmasıyla yaşlanmanın 15-20 yıl içinde tersine çevrilebileceğini, ileri yaştaki insanların daha genç biyolojik yaşlara dönebileceğini öngörüyor.
Unutmaz'a göre 10 yıl sonra bilimde bir yıl içinde sağlanabilecek ilerleme, bugünün yaklaşık 20 yıllık gelişimine karşılık gelebilir. Bu hızlanmayla 80-90 yaşındaki bir insanın 30-40 yaşlarına döndürülmesi mümkün hale gelebilir.
Unutmaz'ın değerlendirmeleri, biyokimyacı Rhonda Patrick'in FoundMyFitness podcast'inde 19 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan yaklaşık 2 saat 45 dakikalık bölümde gündeme geldi.
Unutmaz 2040 ve 2045 tarihlerini işaret ediyor
Derya Unutmaz'ın yaşlanmaya ilişkin tahminleri uzun süredir benzer bir takvim izliyor. Yaklaşık 20 yıl önce kurduğu Biosingularity adlı internet sitesinde 2035'e kadar hastalıkların çoğunun tedavi edilebileceğini, 2045'te ise yaşlanmanın tersine çevrilebileceğini öngördü.
Yapay genel zekanın beklediğinden daha erken ortaya çıktığını düşünen Unutmaz, yaşlanmanın tersine çevrilmesine ilişkin öngörüsünü daha sonra 2040 civarına çekti. X hesabındaki paylaşımında da ömür kaçış hızına en geç 2040 civarında ulaşılacağını öne sürdü.
Unutmaz'ın paylaştığı öngörülerde öne çıkan tarihler şöyle:
| Tarih / süre | Öngörü |
|---|---|
| 2035 | Hastalıkların çoğunun tedavi edilebilir hale gelmesi |
| 2040 civarı | Ömür kaçış hızına ulaşılması |
| 2045 | Hastalık veya yaşlanma kaynaklı ölümlerin ortadan kalkması |
| 15-20 yıl | Yaşlanmanın tamamen tersine çevrilebilmesi |
"Ömür kaçış hızı" yaklaşımı ne anlama geliyor?
Unutmaz'ın tahminlerinin merkezinde yaşlanma araştırmacısı Aubrey de Grey'in ortaya koyduğu "ömür kaçış hızı" kavramı bulunuyor. Kavram, tıptaki gelişmelerin geçen her bir yıl karşılığında kişinin kalan yaşam beklentisine bir yıldan daha fazla süre eklediği varsayımsal noktayı ifade ediyor.
Unutmaz, 17 Ağustos 2025 tarihinde yapay zeka anlatıcısı Jon Hernandez ile yaptığı röportajda da yaşlanmanın 10-15 yıl içinde tersine çevrilebileceğini öngördü. Bu süreçte 10 yıl hayatta kalanların tıbbi ilerlemeler sayesinde beş yıl daha kazanabileceğini savundu.
Rhonda Patrick de podcast yayınında Unutmaz'ın önümüzdeki 10-15 yıl boyunca ölümden kaçınabilen kişilerin 50 yıl daha yaşayabileceğine ilişkin önceki değerlendirmesini gündeme getirdi. Unutmaz bu görüşünü doğruladı.
Yapay zekanın yaşlanmadaki rolünü anlattı
Prof. Dr. Derya Unutmaz'a göre yapay zeka, düzensiz çalışan genlerin belirlenmesi, proteinlerin düzeltilmesi ve metabolizmanın onarılması gibi alanlarda kullanılabilir. İnsan organlarının dijital ikizlerinin oluşturulması da öngördüğü yöntemler arasında bulunuyor.
Unutmaz yaşlanmayı yalnızca fiziksel aşınmayla açıklamıyor. Süreci biyolojik bilgi ve dayanıklılık kaybı olarak değerlendiren bilim insanı, insanların biyolojik göstergelerini sürekli takip eden yapay zeka destekli sağlık koçlarının kullanılabileceğini düşünüyor.
Bilim dünyasında görüş birliği bulunmuyor
Unutmaz'ın 8-10 yıl içinde ömür kaçış hızına ulaşılabileceği yönündeki değerlendirmesi, yerleşik bir bilimsel bulgu değil. Bu takvim Unutmaz'ın kişisel öngörüsü niteliğinde.
Unutmaz da mevcut araştırmaların sınırlarına işaret ediyor. Hücresel yeniden programlamanın yaşlanmanın bütün belirtilerini aynı anda tersine çevirmediğini kabul ederken, kendi yaklaşımını iyimser olarak tanımlıyor.
Benzer tahminlere yaşlanma biyologlarından itirazlar da yöneltiliyor. Eleştirilerde yapay zeka sistemlerinin eğitimi için gerekli kritik biyolojik verilerin halen eksik olduğu, deneyler ile klinik çalışmaların ise uzun süre gerektirdiği savunuluyor.
