Eğitimde yapay zeka kullanımı hızla yaygınlaşırken, “Öğretmenlerin yerini alacak mı?” sorusu da tartışılmaya devam ediyor. UNESCO’nun “Öğretmenler için Yapay Zeka Yeterlilik Çerçevesi” çalışmasının başyazarı, University College London (UCL) Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mutlu Çukurova, bu soruya dikkat çekici bir yanıt verdi.
Prof. Dr. Çukurova’ya göre yapay zeka, öğretmenlerin yerini almak yerine onların rolünü dönüştürecek. “Yapay zeka, öğretmenleri bilgi aktarıcısı olmaktan çıkarıp öğrenme tasarımcılarına dönüştürecek” diyen Çukurova, teknolojinin insanın yerini değil, gücünü tamamlaması gerektiğini vurguladı.
“Empati ve etik yargı, yapay zekanın taklit edemeyeceği yönler”
Çukurova, yapay zekanın eğitimde bazı rutin görevleri otomatikleştirebileceğini ancak öğretmenliğin insani yönlerinin yerinin doldurulamayacağını belirtti. “Empati, etik yargı, rehberlik ve öğrencilerin sosyal-duygusal gelişimlerini destekleme becerileri eğitimin özüdür. Bu özellikleri hiçbir teknoloji kopyalayamaz,” ifadelerini kullandı.
Uzman, asıl sorunun “Yapay zeka öğretmenlerin yerini alacak mı?” değil, “Eğitim sistemleri öğretmenlerin bu dönüşüme uyum sağlamasına nasıl destek olacak?” sorusu olduğunu dile getirdi.
“Öğretmen eğitimi bu sürecin anahtarı”
Yapay zekanın eğitimde verimli kullanılabilmesi için öğretmen eğitiminin kritik öneme sahip olduğunu belirten Çukurova, “Eğer öğretmen eğitimi ve etik bilinç konularına yatırım yapılmazsa, yapay zeka niteliksiz eğitim uygulamalarını otomatikleştirme riski taşır” dedi. Bu durumun, eğitimin insani değerlerden uzaklaşmasına ve öğrencilerde bilişsel tembelliğe yol açabileceği uyarısında bulundu.
“Öğretmen, öğrenmenin mimarı olacak”
Geleceğin en başarılı öğretmen tipini “öğrenme mimarı” olarak tanımlayan Prof. Dr. Çukurova, “Yapay zeka çağında öğretmenler teknisyen değil, insan-makine etkileşimini anlamlı biçimde yöneten rehberler olacak. Öğrencilerin özerkliklerini geliştiren, düşünsel gücüyle ön plana çıkan öğretmenler bu dönemin lideri haline gelecek” değerlendirmesinde bulundu.
