Lisans programlarında süre esnekliği ve Avrupa örneği
Enstitü Sosyal bünyesinde İpek Coşkun Armağan ve Zeynep Yalçıntaş tarafından hazırlanan "Yükseköğretimde Eğitim Süreleri ve Programlar: Dört Yıl Şart mı?" başlıklı analiz raporunda, lisans eğitiminde uygulanan tek tip 4 yıl ve 240 AKTS şartının esnetilmesi teklif edildi.
Raporda; İngiltere, Almanya, Fransa, İtalya, Hollanda, Danimarka, İsveç ve Finlandiya gibi birçok Avrupa ülkesinde üniversite bölümlerinin büyük oranda 3 yıllık programlarla tamamlandığına dikkat çekildi. Türkiye'de de benzer bir yapının hayata geçmesiyle gençlerin iş gücü piyasasına bir yıl erken katılabileceği ve ailelerin barınma, ulaşım ile beslenme maliyetlerinin hafifleyeceği kaydedildi.
Önerilen modelin mevcut dersleri sıkıştırmak yerine müfredatı sadeleştirmeyi hedeflediği vurgulandı. Bu kapsamda aynı konuları tekrar eden derslerin birleştirilmesi, güncelliğini yitirmiş içeriklerin müfredattan çıkarılması ve ortaöğretimde görülen derslerin üniversitede yinelenmesinin önüne geçilmesi öngörülüyor.
Uygulama odaklı '2+1' ve bütünleşik '3+1' formülü
Analizde öne çıkan başlıklardan biri olan "2+1" modeline göre; lisans eğitiminin ilk 2 yılında temel ve mesleki teorik dersler tamamlanacak. Eğitimin son 1 yılı ise tamamen staj, proje, girişimcilik, bitirme çalışmaları ve sosyal sorumluluk gibi saha uygulamalarına ayrılacak.
Böylece öğrencilerin mezun olmadan önce sektör deneyimi kazanması ve teorik yükün hafifletilmesi amaçlanıyor. Ayrıca gençlerin akademik kariyer planlaması için 3 yıllık lisansın ardından 1 yıllık yüksek lisans programının eklendiği "3+1" modeli de seçenekler arasında sunuluyor.
Yasal mevzuat ve kapsamdaki fakülteler
Modelin uygulanabilmesi için mevcut Yükseköğretim Kanunu'nda yer alan lisans eğitiminin "en az 8 yarıyıl" olma zorunluluğunda yasal değişiklik yapılması gerektiği bildirildi. Mühendislik ve öğretmenlik gibi meslek alanlarında ek düzenlemelerin gerekeceği, öğretmenlik için ise "3 yıl lisans + tezsiz eğitim yüksek lisansı" formülünün tartışılabileceği ifade edildi.
Raporda tüm bölümlerin 3 yıla indirilmesinin hedeflenmediği; sosyal ve beşeri bilimler ile bazı mühendislik ve mimarlık programlarının bu sisteme uygun olduğu belirtildi. Buna karşın tıp, diş hekimliği ve eczacılık gibi yoğun klinik ve pratik eğitim gerektiren fakültelerin mevcut yapısının korunması gerektiğinin altı çizildi.
