Türkiye otomobil pazarında son yıllarda yaşanan dönüşüm, manuel vitesli araçların payında belirgin bir gerilemeye yol açtı. 2020 yılında yüzde 17 seviyesinde olan manuel vites oranı, 2026 itibarıyla yüzde 4’ün altına indi. Bu tablo, manuel şanzımanlı araçların pazardaki varlığının giderek zayıfladığını ortaya koydu.
Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerine göre, satışa sunulan model çeşitliliğinde de manuel seçenekler hızla azaldı. Güncel verilere göre pazardaki 282 modelin yalnızca 11’inde manuel vites seçeneği bulunuyor.
Satışlarda otomatik vites açık ara önde
2026 yılının ilk çeyreğinde Türkiye’de toplam 204 bin 931 adet otomobil satıldı. Bu satışların yüzde 97,3’ü otomatik vitesli araçlardan oluştu.
Aynı dönemde manuel vitesli araç satışları 5 bin 757 adetle sınırlı kaldı ve pazar payı yüzde 2,7 olarak kaydedildi. Geçen yılın aynı döneminde yüzde 5,4 olan bu oran, bir yıl içinde yaklaşık yarıya düştü.
Beş yılda model sayısı 45’ten 11’e geriledi
2020 yılında Türkiye’de satışta olan 263 otomobil modelinin 45’i manuel vites seçeneği sunuyordu. Bu da toplam model havuzunda yüzde 17,1’lik bir paya karşılık geliyordu.
Günümüzde ise manuel vitesli model sayısı 11’e kadar düştü. Böylece son beş yılda manuel seçeneklerde yaklaşık 13 puanlık bir daralma yaşandı. Bu değişim, otomotiv sektöründeki teknolojik dönüşümün hızını ortaya koydu.
Her 100 araçtan sadece 3’ü manuel
Satış verileri, kullanıcı tercihlerindeki değişimi de net biçimde gösterdi. Güncel tabloda her 100 araçtan yalnızca yaklaşık 3’ü manuel vitesli olarak kaydedildi.
Bu oran, manuel vitesin artık ana tercih olmaktan çıktığını ve sınırlı bir kullanıcı kitlesine hitap ettiğini ortaya koydu.
Elektrikli araçlar dönüşümü hızlandırdı
Sektördeki değişimin önemli nedenlerinden biri elektrikli araçların yaygınlaşması oldu. Tam elektrikli otomobillerde manuel şanzıman bulunmaması, bu dönüşümü hızlandıran başlıca faktörler arasında yer aldı.
Ayrıca hibrit modellerde de manuel vites seçeneğinin büyük ölçüde terk edilmesi, pazardaki manuel payının gerilemesine katkı sağladı. SUV ve elektrikli araç satışlarının artması, manuel teknolojinin kullanım alanını daralttı.
Segmentlerde manuel vites etkisini kaybetti
ODMD verilerine göre manuel vites, artık hiçbir segmentte baskın konumda bulunmuyor.
- A, D ve E segmentlerinde otomatik vites oranı yüzde 100 seviyesine ulaştı
- F segmentinde otomatik oranı yüzde 99,7
- B segmentinde manuel payı yüzde 2,5
- C segmentinde manuel payı yüzde 3,6
Türkiye’de en çok tercih edilen C segmentinde bile manuel vitesin payının yüzde 4’ün altında kalması, dönüşümün kapsamını ortaya koydu.
Fiyat farkının azalması tercihleri etkiledi
Uzmanlara göre manuel vitesin gerilemesinde ekonomik avantajların azalması da etkili oldu. Geçmişte daha uygun fiyatlı ve tasarruflu olarak bilinen manuel araçlar, bu avantajını büyük ölçüde kaybetti.
Güncel verilere göre, manuel ve otomatik araçlar arasındaki fiyat farkı bazı modellerde 250 bin lira seviyesine kadar geriledi. Ayrıca modern otomatik şanzımanların yakıt verimliliği açısından manuel sistemleri yakalaması, kullanıcı tercihlerini değiştiren unsurlar arasında yer aldı.
Türkiye’deki değişim küresel trendle paralel
Manuel vitesli araçların azalması küresel ölçekte de gözlemlenen bir eğilim olarak öne çıkıyor. Ancak Türkiye’deki düşüşün, bazı Avrupa ülkelerine kıyasla daha hızlı gerçekleştiği dikkat çekiyor.
