Türkiye’de uzun süredir gündemde olan korsan taksi faaliyetleri, özellikle akıllı telefon uygulamaları aracılığıyla daha yaygın hale geldi. Sektör temsilcileri, bu uygulamalar üzerinden çalışan araç sayısının giderek arttığını ve yasal taksilerle rekabetin zorlaştığını ifade ediyor.
Korsan taşımacılık faaliyetlerinin hem uygulamalar hem de telefonla çağrı yöntemiyle sürdürüldüğü, bu nedenle denetimlerin yeterli sonuç vermekte zorlandığı kaydediliyor.
Korsan taşımacılığa ağır yaptırımlar uygulanıyor
Denetimlerde korsan taşımacılık yaptığı belirlenen araç sürücülerine 100 bin lira idari para cezası, 60 gün araç bağlama ve 30 gün ehliyete el koyma yaptırımı uygulanıyor.
Emniyet ekipleri, korsan taşımacılık şüphesi bulunan araçlarda sürücü ve yolcuyu çapraz sorguya alarak inceleme yapıyor. Söz konusu faaliyet tespit edilirse araç sahibine yasal işlem uygulanıyor.
Korsan taksi kullanan yolcuya da ceza kesiliyor
Yasal düzenlemeler kapsamında yalnızca sürücüler değil, korsan taksi kullanan yolcular da cezai yaptırımla karşılaşabiliyor. Mevzuata göre korsan taşımacılık hizmetini kullanan yolculara 3 bin 870 lira idari para cezası uygulanabiliyor.
Uygulamalar cezaları üstlenebiliyor
Sektör temsilcilerine göre bazı akıllı telefon uygulamaları, korsan taşımacılık nedeniyle kesilen cezaları sürücüler adına ödeyebiliyor. Erken ödeme indirimi nedeniyle 100 bin liralık ceza yaklaşık 75 bin liraya düşebiliyor.
Buna rağmen araç bağlama süresi ve ehliyete el koyma uygulaması devam ediyor. Bağlanan araçların çoğu 60 günün ardından otoparktan çıkarılabiliyor.
Yasal taksi sayısının sınırlı olduğu belirtiliyor
Sektör temsilcileri, korsan taşımacılığın yaygınlaşmasında yasal taksi sayısının sınırlı olmasının da etkili olduğunu dile getiriyor.
Örneğin İstanbul’da yaklaşık 20 bin ticari taksi bulunduğu ifade edilirken, aktif olarak hizmet veren araç sayısının ise daha düşük olduğu belirtiliyor. Nüfusu yaklaşık 20 milyona yaklaşan şehirde mevcut taksi sayısının talebi karşılamakta zorlandığı kaydediliyor.
Korsan taşımacılık tercih edilme nedenleri
Korsan taşımacılık hizmetlerinin tercih edilmesinde bazı faktörlerin etkili olduğu ifade ediliyor. Bunlar arasında:
-
Araçların kısa sürede kapıya gelmesi,
-
Ticari taksilere göre yüzde 20–30 daha ucuz olması,
-
Bazı durumlarda üst segment araçlarla hizmet verilmesi yer alıyor.
Sektör temsilcileri, bu durumun yasal taksi esnafının iş hacmini doğrudan etkilediğini belirtiyor.
Yasal statü ve denetim tartışmaları
Korsan taşımacılık yapan araçların belediyelerden ruhsat almadığı ve bu nedenle yasal bir kayıt sistemine dahil olmadığı ifade ediliyor. Ayrıca sürücüler, ticari taksilerde zorunlu olan psikoteknik değerlendirme gibi bazı süreçlerden de geçmiyor.
Araçlarda merkezi kayıt sistemine bağlı kamera ve ses kayıt sistemi bulunmaması ise olası adli durumlarda delil elde edilmesini zorlaştırabiliyor.
Sektörde yeni çözüm arayışları
Uzmanlar, korsan taşımacılıkla mücadelede yalnızca cezai yöntemlerin yeterli olmadığını, sektörün teknolojik dönüşüm ve yeni hizmet modelleri geliştirmesi gerektiğini belirtiyor.
Taksi sektörünün dijital uygulamalar geliştirmesi, hizmet kalitesini artırması ve yolcuya ulaşma yöntemlerini değiştirmesi gerektiği yönünde değerlendirmeler yapılıyor.
Sektör temsilcileri, hem denetimlerin artırılması hem de taksi hizmetlerinin modernize edilmesi halinde sorunun daha etkili şekilde çözülebileceğini ifade ediyor.
