Adalet Bakanı Akın Gürlek, süresiz nafaka konusunda hazırlanan yeni düzenlemenin Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulacağını açıkladı. Düzenlemede, nafaka süresinin belirlenmesinde evlilik süresi, tarafların ekonomik durumları ve somut olayın özelliklerinin dikkate alınması öngörülüyor.
Bakan Gürlek, Meclis'in yeni yasama döneminde süresiz nafakayla ilgili çalışmanın Meclis'e sunulacağını belirterek, yeni düzenlemenin daha adil bir sistem oluşturmayı amaçladığını ifade etti.
Gürlek, mevcut uygulamaya ilişkin değerlendirmesinde, bir gün süren evlilik sonrasında ömür boyu nafaka ödenmesinin hakkaniyet açısından tartışmalı olduğunu söyledi.
Hakim nafakaya süre koyabilecek
Yeni düzenlemeye ilişkin konuşan Gürlek, kadınların mağdur edilmemesi gerektiğini de vurguladı. Düzenlemeyle birlikte hakimlerin somut olayın koşullarına, tarafların ekonomik durumlarına ve ortaya çıkan mağduriyetlere göre karar verebilmesi planlanıyor.
Buna göre hakim, evliliğin süresini de dikkate alarak nafakaya belirli bir süre koyabilecek. Somut olayın koşullarına göre ise süresiz nafaka verilmesinin de mümkün olması bekleniyor.
AYM'nin iptal kararı
Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde yer alan yoksulluk nafakasının "süresiz olarak" ödenmesine ilişkin ibareyi Anayasa'ya aykırı bularak 30 Eylül'de iptal etti.
AYM, kararın doğurabileceği hukuki boşluğu dikkate alarak iptal hükmünün yürürlüğe girmesini 9 ay erteledi. Buna göre mevcut düzenlemeye ilişkin iptal hükmü 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek.
Bu tarihe kadar TBMM'nin yoksulluk nafakasının süresine ilişkin yeni bir yasal düzenleme yapması bekleniyor. Düzenlemenin kapsamı ve mevcut nafakalar bakımından uygulanacak geçiş hükümleri ise yasama süreciyle netleşecek.
Yoksulluk nafakası tamamen kaldırılmıyor
AYM'nin kararı, yoksulluk nafakasını düzenleyen maddenin tamamını ortadan kaldırmıyor.
Mevcut düzenlemeye göre boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek taraf, boşanmaya yol açan olaylarda diğer eşten daha ağır kusurlu olmamak şartıyla, diğer eşten mali gücü oranında nafaka talep edebiliyor.
Yoksulluk nafakası yalnızca kadınlara özgü bir hak değil. Gerekli şartları taşıyan erkekler de yoksulluk nafakası talebinde bulunabiliyor.
Nafaka hangi durumlarda sona eriyor?
Yoksulluk nafakası için mevcut mevzuatta belirlenmiş sabit bir yıl sınırı bulunmuyor. Ancak bu durum nafakanın her koşulda ve ömür boyu devam edeceği anlamına gelmiyor.
Nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi halinde nafaka kendiliğinden sona eriyor. Bunun yanı sıra nafaka alan kişinin yoksulluğunun ortadan kalkması veya fiilen evliymiş gibi yaşaması gibi durumlarda mahkeme kararıyla nafakanın kaldırılması mümkün olabiliyor.
Nafaka yükümlüsünün ekonomik durumunun ciddi biçimde değişmesi de nafakanın yeniden değerlendirilmesine veya kaldırılmasına ilişkin taleplere konu olabiliyor.
Çocuk nafakası farklı
Yoksulluk nafakası ile çocuk için ödenen iştirak nafakası birbirinden farklı düzenlemeler.
İştirak nafakası, çocuğun bakım, eğitim, sağlık ve diğer yaşam giderlerine katkı sağlanması amacıyla ödeniyor. Genellikle çocuk ergin olana kadar devam ediyor. Eğitim hayatının devam etmesi halinde ise şartlarına göre yardım nafakası gündeme gelebiliyor.
Süresiz nafaka uygulaması 1988'de başladı
Yoksulluk nafakasında belirli süre sınırının kaldırılması 1988 yılına dayanıyor.
Eski Medeni Kanun'da başlangıçta bir yıl ile sınırlanan yoksulluk nafakası, 3444 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikle belirli bir bitiş süresi olmaksızın talep edilebilir hale geldi.
2001 yılında yürürlüğe giren 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nda da bu sistem korunarak yoksulluk nafakasına ilişkin mevcut düzenleme oluşturuldu.
