Küresel iklim sistemine ilişkin son model tahminleri, önümüzdeki aylarda etkisini gösterebilecek güçlü bir El Nino olasılığının arttığını ortaya koydu. ECMWF ve NOAA verileri, şu anda ENSO-nötr koşulların sürdüğünü, ancak yılın ilerleyen bölümünde El Nino gelişme ihtimalinin yükseldiğini gösteriyor. Bununla birlikte uzmanlar, çok güçlü ya da “süper El Nino” senaryosunun henüz kesinleşmediğini, bunun hâlâ olasılık temelli bir öngörü olduğunu vurguluyor.
NOAA’nın son değerlendirmesine göre, Nisan-Haziran 2026 döneminde ENSO-nötr koşullar daha olası görülüyor. Ancak Mayıs-Temmuz ya da Haziran-Ağustos 2026 döneminden itibaren El Nino gelişme ihtimali güçleniyor ve yıl sonuna kadar sürmesi bekleniyor. Aynı değerlendirmede, çok güçlü El Nino olasılığının bulunduğu ancak bunun gerçekleşmesinin yaz aylarındaki atmosfer koşullarına bağlı olduğu ifade ediliyor.
Süper El Nino neden daha fazla dikkat çekiyor
El Nino, tropikal Pasifik Okyanusu’nda deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin üzerine çıkmasıyla oluşan doğal bir iklim olayı olarak biliniyor. Bu ısınma, atmosfer dolaşımını değiştirerek dünya genelinde sıcaklık, yağış ve fırtına düzeni üzerinde etkili oluyor. Güçlü El Nino olaylarında bu etkiler daha geniş alanlara yayılıyor ve daha sert hissediliyor.
ECMWF, son günlerde kamuoyunda yer bulan “çok güçlü El Nino geliyor” yorumlarına karşı temkinli bir çerçeve çizdi. Kurum, mevsimsel tahminlerin El Nino lehine sinyal verdiğini kabul etmekle birlikte, özellikle yılın bu dönemindeki öngörülerin belirsizlik taşıdığını ve kesin sonuç gibi yorumlanmaması gerektiğini belirtti.
Küresel etkiler birçok bölgeyi aynı anda vurabilir
Güçlü bir El Nino senaryosunda, bazı bölgelerde kuraklık, bazı bölgelerde ise aşırı yağış, sel, tropikal siklon düzeninde değişim ve sıcak hava dalgalarında artış bekleniyor. WMO ve diğer uluslararası tahmin merkezleri, bu tür olayların yalnızca Pasifik çevresiyle sınırlı kalmadığını, küresel sıcaklık rekorlarını da etkileyebildiğini belirtiyor.
Son değerlendirmelerde, güçlü bir El Nino gelişmesi halinde özellikle Atlantik kasırga aktivitesinde azalma, buna karşılık Pasifik’te tayfun ve tropikal siklon riskinde artış, bazı bölgelerde ise eş zamanlı kuraklık ve sel riskinin öne çıkabileceği ifade ediliyor. Bu nedenle meteoroloji ve afet yönetimi kurumları, önümüzdeki aylarda yayımlanacak tahminlerin yakından izlenmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Türkiye için hangi riskler öne çıkıyor
Uzman değerlendirmelerine göre, güçlü ya da süper ölçekli bir El Nino senaryosunda Türkiye de dolaylı etkilerle karşı karşıya kalabilir. Özellikle ilkbahar ve yaz aylarında kuraklık riski, yağışların normalin altında kalması, yüksek sıcaklıkların daha sık görülmesi ve buna bağlı olarak orman yangını riskinin artması başlıca senaryolar arasında gösteriliyor.
Bu etkinin özellikle Akdeniz ve Ege bölgelerinde daha belirgin hissedilebileceği değerlendiriliyor. Uzmanlara göre, güçlü bir El Nino, Türkiye’nin iklimini belirleyen ana sistemler üzerinde baskı oluşturarak sıcak hava dalgalarını artırabilir ve mevsim normallerini zorlayan bir yaz tablosu yaratabilir.
Bilim dünyası kesin hüküm yerine temkinli izleme çağrısı yapıyor
Son model tahminleri, riskin arttığını gösterse de bilim insanları henüz kesinleşmiş bir süper El Nino ilanı yapmıyor. ECMWF, bu aşamada en doğru yaklaşımın, tek bir model koşusuna değil, farklı merkezlerin ortak eğilimine ve önümüzdeki aylarda gelecek güncellemelere bakmak olduğunu belirtiyor.
Bu nedenle önümüzdeki süreçte yayımlanacak yeni ENSO raporları, yalnızca küresel iklim görünümü açısından değil, Türkiye’de yaz aylarının nasıl geçeceği sorusu bakımından da kritik önem taşıyacak. Mevcut tablo, özellikle sıcaklık, yağış ve yangın riski başlıklarında daha dikkatli bir hazırlık dönemine girildiğine işaret ediyor.
