Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu (VDK), mükelleflerin vergiye ilişkin risklerini denetim sürecine girmeden önce görebilmelerini sağlayacak yapay zekâ destekli “Bilinç Platformu”nu devreye almaya hazırlanıyor.
Yeni sistemle birlikte şirketler ve mükellefler, olası ceza veya inceleme sürecine girmeden önce kendi vergisel durumlarını analiz edebilecek ve risklerini skor bazlı olarak değerlendirebilecek.
VDK tarafından geliştirilen platformun, vergi kaybı ve kayıt dışılıkla mücadelede kullanılan dijital denetim araçlarını daha da ileri taşıması hedefleniyor. Sistem, 150’den fazla kural bazlı analiz ile makine öğrenmesi senaryolarını birleştirerek çalışacak ve mükelleflere sayısal risk puanları sunacak.
Riskler “karşı taraf” ile birlikte görülecek
Yeni platformun dikkat çeken özelliklerinden biri de “karşı taraf riski” olacak. Mükellefler yalnızca kendi işlemlerini değil, ticari ilişki içinde oldukları firmalardan kaynaklanabilecek riskleri de sistem üzerinden görebilecek.
Ayrıca sahte belge kullanımı, şüpheli para hareketleri ve kayıt dışı işlem riskleri de platformda analiz edilecek. Bu kapsamda daha önce geliştirilen Büyük Kayıt Dışılık Çerçevesi ve KURGAN sistemi de yeni yapıya entegre edilecek.
“İkaz denetimi” modeli geliyor
Yeni uygulamayla birlikte klasik denetim yaklaşımının yerini “ikaz denetimi” modeli alacak. Buna göre bazı durumlarda ceza veya inceleme yerine önce bilgilendirme ve uyarı yapılacak.
Sistem üzerinden gerekli görülen durumlarda mükelleflere rehberlik edilmesi için vergi müfettişlerinin de devreye girebileceği ifade edildi.
Bakan Şimşek: “Önleyici sistem kuruyoruz”
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yeni uygulamanın vergi denetiminde önemli bir dönüşüm olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Denetim sonrası müdahale yerine denetim öncesi bilinçlendirme anlayışını güçlendiriyoruz. Bu sistemle hem şeffaflığı artıracağız hem de mükelleflerin olası hatalarını erken aşamada görmesini sağlayacağız.”
Bakanlık, platformun yıl içinde kademeli olarak devreye alınacağını ve tüm sistemlerin dijital altyapı üzerinden entegre şekilde çalışacağını açıkladı.
