Sigortasız sürücü tespitinde SGK cezaları ve uygulanacak yeni süreç açıklandı

Ticari araçlarda sigortasız sürücü tespitine ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) uygulamasında değişikliğe gidildi. Trafik denetimlerinde şirket aracını kullandığı belirlenen kişinin sigorta kaydının bulunmaması, artık tek başına otomatik ceza uygulanmasına neden olmayacak. İşlem öncesinde sürücü ile araç sahibi arasındaki ilişki araştırılacak.

Yeni uygulamada, trafik polisinin düzenlediği tutanak SGK denetmenlerine gönderilecek. Denetmenler, araç sahibi ile sürücünün ifadelerini alarak aralarında iş ilişkisi bulunup bulunmadığını inceleyecek. Değerlendirme sonucunda hazırlanacak rapor, uygulanacak işlemin dayanağını oluşturacak.

Düzenleme, özellikle şirket araçlarını kullanan ancak şirket bünyesinde sigortalı çalışan olarak görünmeyen kişilerin durumunu kapsıyor. Sigortasız işçi çalıştırıldığı tespit edilen şirketlere yönelik yaptırımlar ise 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında uygulanmaya devam edecek.

SGK, trafik tutanağına dayanarak doğrudan ceza kesmeyecek

Önceki uygulamada trafik polisinin düzenlediği tutanak, ticari araçta sigortasız işçi çalıştırıldığı gerekçesiyle ceza uygulanmasına dayanak oluşturabiliyordu. Yeni süreçte ise sürücü ile araç sahibi arasında geçmişe dönük sigortalı çalışma ilişkisi bulunmaması halinde doğrudan yaptırım uygulanmayacak.

SGK denetmenleri, trafik kontrolünde belirlenen sürücünün araçla ve araç sahibiyle ilişkisini araştıracak. İnceleme sırasında tarafların birbirini tanıyıp tanımadığı ve aracın hangi nedenle kullanıldığı değerlendirilecek.

Araştırmada özellikle akrabalık, arkadaşlık ve emanet araç kullanımı üzerinde durulacak. Böylece şirket aracını kullanan kişinin gerçekten çalışan olup olmadığı, yalnızca trafik tutanağı üzerinden değil, tarafların açıklamalarıyla birlikte incelenecek.

Denetmenlerin hazırlayacağı raporun ardından ilgili işlem yürütülecek. Bu süreçte sürücü ve araç sahibinin vereceği ifadeler değerlendirmeye dahil edilecek.

2027 emekli zammında yeni formül: Prim gününe göre ek ödeme planlanıyor

İçeriği Görüntüle

Sigortasız sürücü çalıştıran şirketlere ne kadar ceza uygulanıyor?

Ticari araçlarda kayıt dışı işçi çalıştırıldığının tespit edilmesi halinde şirketler çeşitli idari para cezalarıyla karşılaşabiliyor. Yaptırımların dayanağını 5510 sayılı Kanun'un 102'nci maddesi oluşturuyor.

Cezalar, sigortasız çalıştırmanın niteliğine ve ilgili bildirim yükümlülüklerine göre farklılaşıyor. İşe giriş bildirgesinin verilmemesi, aynı durumun tekrarlanması ve çalışanın aylık belgelerde gösterilmemesi ayrı yaptırım kalemleri arasında bulunuyor.

İşe giriş bildirgesinin süresinde verilmemesi halinde iki asgari ücret tutarında ceza uygulanıyor. Bu yaptırımın karşılığı 66 bin 60 TL olarak belirtiliyor.

Aynı durumun bir yıl içerisinde tekrarlanması ve yeniden tespit edilmesi halinde yaptırım ağırlaşıyor. Her bir sigortasız çalışan için beş asgari ücret üzerinden hesaplanan ceza 198 bin 180 TL olarak uygulanıyor.

Aylık bildirim ve ücret bordrosu için de ayrı yaptırımlar var

Sigortasız işçi çalıştırılması nedeniyle uygulanan cezalar yalnızca işe giriş bildirgesiyle sınırlı kalmıyor. Çalışanın Aylık Prim ve Hizmet Belgesinde gösterilmemesi de ayrı bir yaptırım oluşturuyor.

Bu yükümlülüğün yerine getirilmediği her ay için iki asgari ücret tutarında, yani 66 bin 60 TL idari para cezası öngörülüyor.

Çalışanın aylık ücret bordrosunda isminin bulunmaması halinde ise her ay için yarım asgari ücret tutarında yaptırım uygulanıyor. Söz konusu cezanın karşılığı 16 bin 515 TL olarak belirtiliyor.

Yeni denetim süreci, bu ceza kalemlerinin uygulanmasından önce sürücü ile şirket arasındaki ilişkinin incelenmesini esas alıyor. Trafik tutanağında adı bulunan kişinin şirket çalışanı olup olmadığı, SGK denetmenlerinin araştırması ve tarafların ifadeleri doğrultusunda değerlendirilecek.

Böylece ticari aracın başka bir kişi tarafından kullanılması ile sigortasız işçi çalıştırılması arasındaki ayrım, hazırlanacak denetim raporu üzerinden yapılacak.