Sağlık Bakanlığının sigara satışları için planladığı yeni sistemde, tütün ürünü almak isteyen kişilerin yaş kontrolünün elektronik ortamda yapılması öngörülüyor. Hazırlanan kanun teklifi taslağındaki modele göre sistem, QR kod üzerinden kişinin 18 yaşını doldurup doldurmadığını kontrol edecek.
Düzenlemenin temel amacı, 18 yaşından küçüklere sigara satışının önüne geçmek. Taslakta, Japonya ve Güney Kore'deki uygulamalara benzer biçimde elektronik sistem veya cihazlarla yaş doğrulaması yapılması üzerinde duruluyor.
QR kod T.C. kimlik numarasıyla eşleşecek
Taslakta yer alan modele göre ilgili kamu otoritesinin oluşturacağı QR kod, alıcının telefonuyla okutulacak. Sistem, kodu kişinin T.C. Kimlik Numarası ile eşleştirerek yalnızca 18 yaş sınırının karşılanıp karşılanmadığını gösterecek.
Satıcıya kişinin adı, tam yaşı veya diğer kişisel bilgilerinin aktarılmaması öngörülüyor. Böylece yaş kontrolünün elektronik sistem üzerinden yapılması planlanırken satıcının diğer kişisel verilere erişmemesi hedefleniyor.
Kanun teklifi taslağında 2017 Küresel Gençlik Tütün Araştırması verilerine de yer verildi. Araştırmaya göre 13-15 yaş grubunda sigara kullanan öğrencilerin yüzde 73,3'ü, market ve bakkal gibi satış noktalarından sigaraya rahatlıkla ulaşabildiğini bildirdi.
Fiziksel ve internet satışları kapsayabilir
Yeni yaş doğrulama sisteminin market ve büfe gibi fiziksel satış noktalarında kullanılması değerlendiriliyor. Aynı sistemin internet üzerinden gerçekleştirilen satışlarda da devreye alınması üzerinde duruluyor.
Elektronik sistem yalnızca yaş kontrolüyle sınırlı olmayacak. Taslakta, sigara alan kişilerin yaşlarının yanı sıra günlük satın alabilecekleri tütün ürünü miktarının denetlenmesi amacı da yer alıyor.
Sistemin bir yıl içinde devreye girmesi öngörülüyor
Planlanan elektronik sistemin geliştirilerek bir yıl içinde uygulamaya alınması öngörülüyor. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde yaş doğrulaması, oluşturulacak elektronik altyapı üzerinden gerçekleştirilecek.
Sistemin nasıl işleyeceğine ilişkin usul ve esasları Sağlık Bakanlığı belirleyecek. Bu süreçte Tarım ve Orman Bakanlığının görüşü de alınacak.
