Türkiye’de Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatına göre bazı durumlarda vatandaşların birden fazla gelir veya aylık alabilmesi mümkün olabiliyor. Bu konu, özellikle 4/1-a (SSK) ve 4/1-b (Bağ-Kur) kapsamındaki sigortalılar için en çok merak edilen başlıklar arasında yer alıyor.
SGK eski başmüfettişi İsa Karakaş, sosyal güvenlik sisteminde çoklu maaşın belirli kurallara bağlı olduğunu belirterek, bu durumun özellikle ölüm aylığı, malullük aylığı ve yaşlılık aylığı gibi haklarla bağlantılı olduğunu ifade etti.
Dul eşler ölüm aylığı alabiliyor
Karakaş’ın aktardığı bilgilere göre dul eşler, hem kendi sigortalılıkları nedeniyle hak kazandıkları gelirleri hem de vefat eden eşlerinden dolayı bağlanan ölüm aylığını alabiliyor.
Ayrıca bir kişinin hem eşinden hem de anne veya babasından aylık alma hakkı doğması durumunda SGK’nın tercih hakkı sunduğu ve kişinin en yüksek aylığı seçebildiği belirtiliyor.
Birden fazla evlilik durumunda aylık tercihi
Birden fazla resmi evlilik yapan kişiler için de farklı bir uygulama bulunuyor. Evliliğin eşin ölümü nedeniyle sona ermesi halinde, sonraki eşten de aylık hakkı doğması durumunda hak sahibine yüksek olan aylığın bağlandığı ifade ediliyor.
Karakaş ayrıca sürekli iş göremezlik geliri bulunan bir kişinin eşinin vefatı halinde ölüm geliri ile birlikte iki gelirin aynı anda bağlanabildiğini belirtti.
Malullük ve yaşlılık aylığında tercih kuralı uygulanıyor
SGK sisteminde bazı aylık türleri için tercih kuralı uygulanıyor. Buna göre hem malullük aylığı hem de yaşlılık aylığı hakkı doğan kişilere iki aylık birlikte bağlanmıyor.
Bu durumda yüksek olan aylık ödeniyor. Eğer iki aylık eşit tutarda ise yaşlılık emeklilik aylığı tercih ediliyor.
Vazife malulleri için farklı uygulama
Karakaş’ın verdiği bilgilere göre vazife malullüğü kapsamında bulunan kişiler için farklı bir uygulama söz konusu.
Bu kişiler yeniden çalışmaya başladıklarında hem vazife malullüğü aylığını hem de hak kazanmaları halinde yaşlılık emekliliğini aynı anda alabiliyor.
Evlat kaybı durumunda aylık hesaplaması
SGK mevzuatında anne ve babanın birden fazla çocuğundan aylık hakkı kazanması durumunda da özel bir hesaplama uygulanıyor.
Buna göre en fazla ödeme imkânı sağlayan ilk iki dosya dikkate alınıyor. Yüksek olan aylığın tamamı, daha düşük olan aylığın ise yarısı hak sahiplerine ödeniyor.
Aynı uygulamanın iş kazası veya meslek hastalığı sonucu gelir bağlanan durumlarda da geçerli olduğu ifade ediliyor.
SGK mevzuatında farklı gelir türleri bulunuyor
Uzmanlara göre sosyal güvenlik sisteminde ölüm aylığı, malullük aylığı, vazife malullüğü geliri ve yaşlılık aylığı gibi farklı gelir türleri bulunuyor. Bu gelirlerin bazıları birlikte alınabilirken bazıları için tek aylık ödeme kuralı uygulanıyor.
Bu nedenle çoklu maaş hakkının doğup doğmadığı, kişinin sigortalılık statüsü, aile durumu ve gelir türüne göre değişiklik gösterebiliyor.