Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), hız sınırı ihlali nedeniyle kesilen radar cezaları hakkında dikkat çeken bir karara imza attı. Kurum, radar cihazlarının kalibrasyon bilgilerine erişimin sürücüler açısından bilgi edinme hakkı kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Karar, hız ihlali nedeniyle ceza kesilen bir sürücünün başvurusu üzerine alındı. Başvuruda, cezanın dayanağı olan radar ölçümüne ilişkin belge ve cihazın kalibrasyon bilgilerine erişim talebinin reddedildiği ifade edildi.
Başvuru süreci nasıl gelişti?
Hız limitini aştığı gerekçesiyle idari para cezası kesilen bir kişi, ceza tutanağına ek olarak hız ihlalini ortaya koyan herhangi bir belgenin sunulmadığını belirterek sulh ceza hakimliğine itiraz etti.
İtirazın reddedilmesinin ardından sürücü, radar cihazının türü, modeli, seri numarası ve kalibrasyon bilgilerine ulaşmak için ilgili il emniyet müdürlüğüne başvurdu. Emniyet birimleri ise bu bilgilerin idarenin teknik altyapısına ilişkin olduğu gerekçesiyle paylaşılmasının mümkün olmadığını bildirdi.
Bu gelişme üzerine başvurucu Kamu Denetçiliği Kurumu’na müracaat etti.
KDK: bilgi edinme hakkı kapsamındadır
Başvuruyu inceleyen KDK, radar cihazlarının kalibrasyonuna ilişkin bazı bilgilerin paylaşılmamasının Anayasa ile güvence altına alınan bilgi edinme hakkıyla bağdaşmadığı sonucuna ulaştı.
Kurum, sürücünün cezanın hukuka uygunluğunu denetleyebilmesi için radar cihazına ilişkin asgari bilgilerin paylaşılması gerektiğini vurguladı. Bu kapsamda İçişleri Bakanlığına tavsiye kararı gönderildi.
Kalibrasyon bilgilerinin paylaşılması önerildi
Kararda, radar cihazına ilişkin teknik belgelerde yer alan bazı unsurların kamu güvenliğini ilgilendirebileceği belirtildi. Ancak bu bilgilerin ayıklanması veya maskelenmesi yoluyla sürücülere gerekli asgari bilginin verilebileceği ifade edildi.
KDK’ya göre, radar cihazının kalibrasyonunun güncel olup olmadığına dair temel bilgilerin paylaşılması, idari para cezasının hukuka uygunluğunun denetlenmesi açısından önem taşıyor.
Karar radar cezaları için emsal niteliğinde
Uzmanlara göre söz konusu karar, radar cezalarına itiraz süreçlerinde sürücüler açısından önemli bir emsal oluşturabilecek nitelik taşıyor.
Kararda ayrıca, idarenin kamu gücüne dayanarak tesis ettiği işlemler karşısında vatandaşların hak arama yollarını etkin şekilde kullanabilmesi için bilgi edinme hakkının temel bir araç olduğu vurgulandı.
Bu nedenle radar cezalarının dayanağını oluşturan teknik bilgilerin tamamen gizlenmesi yerine, kamu güvenliğini zedelemeyecek ölçüde paylaşılmasının mümkün olduğu ifade edildi.
