Okul sezonunun açılmasıyla birlikte grip vakaları da gündeme gelmeye başladı. Çocuklar okul ortamında farklı virüslerle temas ediyor ve bu virüsleri evlerine taşıyarak aile bireylerini de etkileyebiliyor. Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Eda Kepenekli, grip aşısının sadece bireysel koruma sağlamadığını, aynı zamanda toplumda bulaş zincirini kırarak salgınların önüne geçebildiğini belirtti.
Prof. Dr. Kepenekli, okulların açılmasıyla birlikte grip vakalarının arttığını ifade ederek, sınıflar, servisler, kantinler ve oyun alanları gibi kapalı alanlarda çocukların uzun süre bir arada bulunmasının virüsün hızla yayılmasına zemin hazırladığını söyledi. Kepenekli, grip aşısının hem çocuklar hem de aile bireyleri için önem taşıdığını vurguladı. Aşı sayesinde, çocukların eve taşıdığı virüsler büyükleri, kronik hastalığı olan kardeşleri ve yaşlı bireyleri etkilemeden engellenebiliyor; pnömoni ve kalp kası iltihabı gibi ciddi komplikasyonlar da önlenebiliyor. Bu sayede hem çocukların okul devamsızlığı azalıyor hem de toplum genelinde hastalık yükü düşüyor.
Çocukların kalabalık ortamlarda uzun süre bir arada bulunmaları, sık temas etmeleri ve hijyen kurallarına her zaman uyamamalarının, virüslerin hızlı yayılmasını kolaylaştırdığına dikkat çeken Kepenekli, aşı ile hem bireysel hem de toplumsal koruma sağlanabileceğini söyledi. Yeterli aşılanma oranı sağlandığında, virüsün dolaşımı zorlaşarak bir “koruma kalkanı” oluşuyor ve bu, aşı olamayan kişileri de dolaylı olarak koruyan sürü bağışıklığı mekanizmasını devreye sokuyor.
Kepenekli, grip aşısının yalnızca öğrenciler için değil, öğretmenler, okul personeli ve çocuklarla aynı evde yaşayan tüm bireyler için de büyük önem taşıdığını belirtti. Okul ortamının sürekli etkileşim halinde olan bir ekosistem olduğunu ve zincirin herhangi bir halkasında virüsün bulaşmasının kısa sürede tüm okula ve ev ortamına yayılabileceğini vurguladı. Bu nedenle okul topluluğundaki herkesin aşılanmasının, hem bireysel sağlık hem de toplum genelinde bağışıklık açısından kritik olduğunu ifade etti.
Türkiye’de grip aşısı için en uygun dönem Ekim ve Kasım ayları olarak biliniyor. Kepenekli, aşının sezon başında yapılmasının önemine dikkat çekerek, “Grip sezonu sonbaharda başlar ve Mart-Nisan aylarına kadar devam eder. Sezon ilerlese bile aşı yaptırmak hastalığın şiddetini azaltır ve komplikasyonları önler” dedi.
Çocuklarda aşı uygulamasının 6 aylıktan itibaren yapılabildiğini belirten Kepenekli, ilk kez aşılanan 6-8 aylık bebeklerde bağışıklığın tam gelişebilmesi için iki doz gerektiğini, daha önce aşılanmış veya 9 yaşından büyük çocuklar için ise tek dozun yeterli olduğunu söyledi. Grip aşısının her yıl yenilenmesinin de önemli olduğunu, çünkü virüslerin yapısal değişiklikler gösterdiğini hatırlattı.
Aşının yanı sıra basit hijyen önlemlerinin de hastalığın yayılımını azaltmada etkili olduğunu belirten Kepenekli, ellerin düzenli yıkanması, sınıfların sık havalandırılması, öksürme ve hapşırmada ağız ve burnun dirsek içi veya tek kullanımlık mendille kapatılması ve ortak kullanılan eşyaların temizlenmesi gibi uygulamaların önemine değindi.
Kepenekli, özellikle küçük çocuklar, yaşlılar, hamileler ve kronik hastalığı olan bireylerin yüksek risk grubunda yer aldığını ve bu kişilerin kalabalık ortamlarda maske kullanmasının, semptomlar ortaya çıktığında doktora başvurmasının ve gerekli tedbirleri almasının hayati önem taşıdığını ifade etti.
2024-2025 grip sezonunun önceki yıllara kıyasla orta-yüksek şiddette seyrettiğini belirten Kepenekli, çocuklar arasında artan hastalık yükü ve yüksek komplikasyon oranlarına dikkat çekti. Bunun sebepleri arasında düşük aşılama oranları, yanlış bilgiler, aşı tereddüdü ve pandemi sonrası azalan korunma alışkanlıkları gösterildi. Grip bu yıl yalnızca okul çağındaki çocukları değil, daha küçük yaş gruplarını da ciddi solunum yolu enfeksiyonları ve hastane yatışlarına maruz bırakırken, pediatrik ölümlerde de artış görüldü.
Kepenekli, gelecek sezon için uyarıda bulunarak, aşılama oranları artırılmazsa aynı veya daha ağır bir tabloyla karşılaşma riskinin yüksek olduğunu belirtti. Etkili bir aşılama programı ve basit korunma önlemleriyle bu riskin önemli ölçüde azaltılabileceğini vurguladı. Her aile üyesinin aşı yaptırması, çocukların hijyen kurallarına uyması ve toplu yaşam alanlarında önlemlerin sürdürülmesinin hem bireysel koruma hem de virüsün toplum genelinde yayılmasını önleme açısından kritik olduğunu söyledi.
Kepenekli sözlerini, “Grip hafife alınmaması gereken, her yıl kendini yenileyen ve hızla yayılan bir hastalık. Aşılanmak, hem kendimizi hem çevremizi korumanın basit ve etkili yollarından biri” diyerek tamamladı.
