Türkiye, Bir Bakışta Eğitim 2026 raporunda öğretmen istihdamı, eğitim harcamaları ve ortaöğretimin tamamlanması gibi göstergelerde OECD ortalamasının üzerinde sonuçlar elde etti. Milli Eğitim Bakanlığının aktardığı raporda, Türkiye öğretmen ihtiyacının tamamen karşılandığı iki OECD ülkesinden biri oldu.
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından yayımlanan raporun bu yılki ana temasını öğretmen açığı oluşturdu. Türkiye, ilköğretim ve ortaöğretimde Güney Kore ile birlikte öğretmen ihtiyacını tamamen karşılayan iki ülkeden biri olarak kaydedildi.
Genç öğretmen oranı OECD ortalamasının üzerinde
Türkiye'de 35 yaşın altındaki öğretmenlerin oranı yüzde 32 olarak gerçekleşti. OECD ortalaması ise yüzde 22 seviyesinde kaldı.
Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) kapsamında okul müdürlerine uygulanan anketler de öğretmen devamsızlığına ilişkin veriler sundu. Öğretmen devamsızlığının öğrencilerin öğrenmesini olumsuz etkilediğini belirten okul müdürlerinin oranı Türkiye'de yüzde 6, OECD ortalamasında yüzde 27 oldu.
Öğretmen maaşlarındaki değişimde de Türkiye'nin verileri OECD ortalamasının üzerinde gerçekleşti. 2015-2025 döneminde 15 yıllık deneyime sahip ortaokul öğretmenlerinin reel maaşları Türkiye'de yüzde 31 arttı. OECD ortalamasındaki artış yaklaşık yüzde 6-7 düzeyinde kaldı.
2025 yılı verilerine göre ilkokulda göreve yeni başlayan bir öğretmenin satın alma paritesine göre brüt maaşı da OECD ortalamalarının üzerinde kaydedildi.
Öğretmen başına düşen öğrenci sayısı geriledi
Türkiye'de 2015-2024 döneminde öğretmen başına düşen öğrenci sayısı ortaokulda 17'den 14'e düştü. Ortaöğretimde ise aynı gösterge 14'ten 11'e geriledi.
Ortaöğretimde OECD ortalaması 13 öğrenci olarak kaydedilirken Türkiye 11 öğrenciye indi. Ortaokulda ise Türkiye'nin 14 öğrencilik seviyesi, 13 olan OECD ortalamasına yakın gerçekleşti.
| Gösterge | Türkiye | OECD ortalaması |
|---|---|---|
| 35 yaş altı öğretmen oranı | yüzde 32 | yüzde 22 |
| İlkokul ortalama sınıf mevcudu | 23 | 21 |
| Ortaokul ortalama sınıf mevcudu | 23 | 23 |
| Eğitime ayrılan kamu harcaması payı | yüzde 9,9 | yüzde 9,8 |
| Eğitim yatırımlarının payı | yüzde 14 | yüzde 9 |
| Ortaöğretimi 4 yılda tamamlama oranı | yüzde 92 | yüzde 75 |
İlkokullarda ortalama sınıf mevcudu Türkiye'de 23, OECD ortalamasında 21 öğrenci oldu. Ortaokullardaki ortalama sınıf mevcudu ise 2015-2024 döneminde 25'ten 23'e gerileyerek OECD ortalamasıyla aynı seviyeye geldi.
Eğitime ayrılan kamu kaynaklarının payı yüzde 9,9
Kamu harcamaları içinde eğitime ayrılan pay Türkiye'de yüzde 9,9 olarak gerçekleşti. OECD ortalaması yüzde 9,8 olarak kaydedildi.
Bina, tesis, ekipman ve diğer kalemlerden oluşan eğitim yatırımlarının toplam eğitim harcamaları içindeki payı Türkiye'de yüzde 14 oldu. OECD ortalaması ise yüzde 9 seviyesinde gerçekleşti.
Ortaöğretimi öngörülen dört yıllık sürede tamamlayan öğrencilerin oranı Türkiye'de yüzde 92 olarak kaydedildi. OECD ülkelerinde aynı oran yüzde 75 oldu.
Öngörülen sürenin üzerinden iki yıl geçmesine rağmen ortaöğretimi tamamlamayan veya eğitime devam etmeyenlerin oranı Türkiye'de yüzde 1, OECD ortalamasında yüzde 12 olarak belirlendi. Raporda Türkiye; Kanada, İrlanda ve İsviçre ile birlikte ortaöğretimi zamanında tamamlama oranında üst sıralarda yer aldı.
Okul öncesi ve yükseköğretimde erişim arttı
Türkiye'de 3 yaşından zorunlu eğitimin başlangıcına kadar okul öncesi eğitime katılım oranı 2015-2024 döneminde 13 puan arttı. OECD ortalamasındaki artış 4 puan oldu.
Katılım oranı 3 yaş grubunda yüzde 15, 4 yaş grubunda yüzde 43,5 ve 5 yaş grubunda yüzde 87 olarak kaydedildi.
Türkiye'de 25-34 yaş grubundaki kadınların yükseköğretim mezuniyet oranı, 2015'te yüzde 27 iken 2025'te yüzde 50'ye yükseldi. Aynı dönemde OECD ortalaması yüzde 46'dan yüzde 54'e çıktı. Türkiye'deki artış 23 puan, OECD ortalamasındaki artış ise 8 puan olarak gerçekleşti.
