Mekke İttifakı Anlaşması'na ilişkin kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sunuldu. Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan anlaşmaya ilişkin teklifin ilk olarak TBMM Dışişleri Komisyonuna gönderilmesi öngörülüyor.
Anlaşma, 7 Ağustos 2026 tarihinde Mekke'de imzalanmıştı. İmza töreninde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pakistan Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif ile Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Prens Muhammed bin Selman bin Abdulaziz Al Suud yer aldı.
Üç ülkenin ortak savunmasını kapsıyor
Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın bölgesel güvenlik ve istikrara ilişkin ortak stratejik yaklaşımını esas alıyor. Anlaşmayla üç ülkenin ortak caydırıcılık ve savunma yoluyla güvenliklerini güçlendirmesi hedefleniyor.
Düzenlemede, ittifak üyesi ülkelerden herhangi birine yönelik silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış kabul edilmesi öngörülüyor. Üç ülkenin birbirlerinin güvenliğini desteklemesi ve savunma ile askeri alanlarda iş birliği yapması da anlaşmanın kapsamındaki başlıklar arasında bulunuyor.
Anlaşmada yer alan temel yaklaşım şöyle sıralanıyor:
-
Üç ülkeden birine yönelik silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış sayılması
-
Kolektif caydırıcılığın güçlendirilmesi
-
Savunma ve askeri alanlarda iş birliğinin geliştirilmesi
-
Bölgesel ve küresel barış ile istikrarın desteklenmesi
-
Külfet paylaşımı ve ortak güvenlik anlayışının güçlendirilmesi
Anlaşmanın savunma amaçlı olduğu belirtiliyor
Yetkililer, Mekke Anlaşması'nın herhangi bir ülkeyi hedef almadığını ve savunma amacı taşıdığını belirtiyor. Külfet paylaşımı ve ortak güvenlik anlayışı temelinde barış, istikrar ve refaha yönelik taahhütlerin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Bu yaklaşım kaynakta "savunma odaklı iş birliği" olarak tanımlanıyor. Anlaşmanın herhangi bir saldırganlık eylemine karşı kolektif caydırıcılığı artırması hedefleniyor.
Yetkililerin aktardığı bilgilere göre anlaşma, taraf ülkelerin mevcut ittifak veya anlaşmalarından ayrılması anlamına gelmiyor. Düzenlemenin mevcut müttefiklik ilişkilerini tamamlaması ve bölgesel güvenliği güçlendirmesi öngörülüyor.
Anlaşma aynı zamanda diğer bölge ülkelerinin katılımına açık bir iş birliği zemini oluşturuyor.
Diplomatik çalışmaların ardından imzalandı
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında stratejik bir ittifak kurulmasına ilişkin değerlendirmeler bir süredir bölge gündeminde yer alıyordu. Mekke Ortak Savunma Anlaşması da devam eden diplomatik çalışmaların ardından imzalandı.
Pakistan, ABD ile İran arasındaki savaşın sona erdirilmesine yönelik girişimlerde arabuluculuk yapmaya çalışırken Türkiye de Gazze'deki savaşa ilişkin müzakerelerde diplomatik rol üstlendi.
Suudi Arabistan ile Pakistan, 2025 yılında ikili bir ortak savunma anlaşması da açıklamıştı. Üç ülkeyi kapsayan Mekke İttifakı Anlaşması'na yönelik kanun teklifinin TBMM'ye sunulmasıyla birlikte Meclis süreci başlamış oldu.
