Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ekim ayında marketlerde takip edilen 36 ürünün 25'inde fiyat artışı, 11'inde düşüş yaşandığını açıkladı. Üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı ise yüzde 999,2 ile limonda kaydedildi.
Bayraktar'ın ekim ayı üretici ve market fiyatları ile tarımsal girdi maliyetlerine ilişkin değerlendirmesine göre, fiyatı markette en fazla yükselen ürün domates oldu. Domatesteki artış yüzde 62,9 olarak hesaplandı.
Limonda üretici ve market fiyatı arasında 11 kat fark oluştu
Üretici ile market arasındaki fiyat farkında ilk sırayı limon aldı. Limondaki yüzde 999,2'lik farkı kuru incirde yüzde 333,6, havuçta yüzde 282,7, elmada yüzde 233,2 ve iç fındıkta yüzde 232,8 izledi.
Ürünlerin üretici ve market fiyatları şöyle gerçekleşti:
| Ürün | Üretici fiyatı | Market fiyatı |
|---|---|---|
| Limon | 3,90 TL | 42,87 TL |
| Kuru incir | 135 TL | 585,41 TL |
| Havuç | 12,50 TL | 47,84 TL |
| Elma | 21,66 TL | 72,17 TL |
| Fındık | 350 TL | 1164,77 TL |
Limon markette üretici fiyatının 11 katına satılırken, kuru incirde fark 4,3 kata ulaştı. Havuç 3,8 kat, elma ve fındık ise 3,3 kat yüksek fiyatla market raflarına yansıdı.
Markette domatesin ardından en yüksek fiyat artışı yüzde 35,2 ile sivri biberde görüldü. Mısırözü yağı yüzde 34,1, salatalık yüzde 32 ve yeşil soğan yüzde 27,9 yükseldi.
Fiyatı en fazla gerileyen market ürünü ise yüzde 16,5 düşüşle limon oldu. Maydanoz yüzde 8,9, pirinç yüzde 8,1, nohut yüzde 5,6 ve zeytinyağı yüzde 5,5 ucuzladı.
Üreticide en yüksek artış domateste görüldü
Ekim ayında üreticide izlenen 28 ürünün 15'inde fiyat artışı yaşandı. Dokuz ürünün fiyatı düşerken dört üründe değişiklik olmadı.
Üretici tarafında en yüksek artış yüzde 76,1 ile domateste gerçekleşti. Domatesi yüzde 60,5 ile salatalık, yüzde 33,8 ile yeşil soğan, yüzde 33,7 ile yeşil fasulye ve yüzde 32,7 ile sivri biber takip etti.
En yüksek üretici fiyat düşüşü ise yüzde 44,3 ile limonda kaydedildi. Zeytinyağında yüzde 7,2, Antep fıstığında yüzde 5,5, fındıkta yüzde 5,4 ve patateste yüzde 5 gerileme yaşandı.
Bayraktar, zeytinyağı fiyatındaki düşüşü yeni hasat dönemine, yüksek zeytin rekoltesine ve mevcut stoklarla birlikte artan arza bağladı. Limonda erkenci çeşitlerin hasadının devam etmesinin de arzı yükselterek fiyatları aşağı çektiğini bildirdi.
Patateste hasadın sonuna yaklaşılması ve depolama fazlası ürünlerin daha düşük fiyatlarla piyasaya çıkması üretici fiyatlarını düşürdü. Domates, salatalık, yeşil soğan, sivri biber ve kabakta ise tarla üretiminden seraya geçiş dönemi fiyat artışında etkili oldu.
Mazotta yıllık artış yüzde 73,4'e ulaştı
Tarımsal girdilerde ekim ayında eylüle göre ÜRE gübresi yüzde 3, DAP gübresi yüzde 2,5, kompoze gübre yüzde 2 ve amonyum sülfat yüzde 0,3 yükseldi. Amonyum nitrat gübresinin fiyatında değişiklik görülmedi.
Yıllık bazda amonyum nitrat gübresi yüzde 67,7, amonyum sülfat yüzde 56,7 ve 20.20.0 kompoze gübre yüzde 42,3 arttı. DAP gübresinde yıllık yükseliş yüzde 39,7, ÜRE gübresinde ise yüzde 18,3 olarak gerçekleşti.
Eylül ayına göre süt yemi yüzde 6,6, besi yemi yüzde 6,5 arttı. Yıllık artış süt yeminde yüzde 38,9, besi yeminde yüzde 38,6 olurken elektrik fiyatları yüzde 25,1 ve tarım ilacı fiyatları yüzde 27,7 yükseldi. Mazot fiyatındaki yıllık artış yüzde 73,4, aylık artış ise yüzde 3,5 olarak açıklandı.
