Yüksek enflasyon ve reel gelirlerdeki düşüş, kartlı harcamalarda hızlı artışa yol açarken, firmaların POS komisyon giderleri de ciddi şekilde yükseldi. Sektör temsilcileri, bankaların uyguladığı yüksek POS kesintilerinin işletmeleri zor durumda bıraktığını, bu durumun hem ürün fiyatlarına yansıdığını hem de kayıt dışılığı artırdığını belirtiyor.
Ekonomim’in haberine göre, son iki yılda kartlı alışverişlerde yaşanan artış, POS maliyetlerini de önemli ölçüde yukarı çekti. Bankaların yüzde 3-4 aralığında komisyon kesintisi yapması, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için ciddi bir yük oluşturuyor.
POS Komisyonlarında Yükseliş
TCMB’nin yaptığı düzenlemelerle azami komisyon oranı Temmuz 2023’te yüzde 1,26’dan 1,81’e çıkarılmış, ardından Ekim 2023’te yüzde 3,16’ya, Kasım 2024’te ise yüzde 3,56’ya yükselmişti. Bu oranlar yaklaşık iki yıldır yüzde 3’ün üzerinde seyrediyor. Aynı dönemde kartlı harcamalar da rekor seviyelere ulaştı. Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerine göre, 2023’ün ilk yarısında 2 trilyon TL olan kartlı alışveriş hacmi, 2025’in ilk yarısında yüzde 40 artışla 2,8 trilyon TL’ye çıktı.
“Komisyon Ticaretin Hızını Kesiyor”
İstanbul Tüccarlar Kulübü Başkanı İlker Önel, yüksek POS komisyonlarının işletme maliyetlerini artırdığını vurgulayarak, “Bankaların günlük hesaplarda yüzde 3-4 arasında yaptığı kesintiler hem ticareti yavaşlatıyor hem de kayıt dışını yükseltiyor. Bu durum fiyatlara da baskı yapıyor. POS komisyonlarının makul seviyelere çekilmesi işletmelerin nakit akışını rahatlatacaktır” dedi.
“Maliyetleri Fiyatlara Yansıtıyoruz”
İTO Restoran ve Yiyecek İçecek Hizmetleri Meslek Komitesi Meclis Üyesi Ebru Koralı ise yeme-içme sektöründe POS kesintilerinin en fazla küçük işletmeleri zorladığını belirtti. Koralı, “Büyük işletmeler bankalarla düşük oranlı anlaşmalar yapabiliyor, ancak küçük KOBİ’ler yüksek komisyon oranlarına razı kalıyor. Bu maliyetleri fiyatlara yansıtmak zorunda kalıyoruz, bu da müşteriyle karşı karşıya gelmemize yol açıyor” ifadelerini kullandı.
“POS Gideri, İşçilik Maliyetine Yetişti”
Petrol Ürünleri İşverenler Sendikası (PÜİS) Genel Sekreteri Ali Tutuk da akaryakıt bayilerinde POS komisyonlarının en büyük gider kalemlerinden biri haline geldiğini belirterek, “Satışların yüzde 85’i kartla yapılıyor. POS komisyonları brüt marjımızın yarısını aştı. Eskiden işçilik en büyük giderdi, şimdi POS kesintileri neredeyse işçilik maliyetine yetişti. Kamu bankalarının uyguladığı düşük komisyon oranlarının genele yayılmasını istiyoruz” dedi.