Son iki yılda üniversitelerin öğretmenlik programlarında ciddi bir gerileme yaşandı. 2023 ve 2024 YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı) verileri, kontenjan ve tercih sayılarına ilişkin önemli değişiklikleri ortaya koyuyor. Veriler, birçok öğretmenlik programının hem kontenjanlarında hem de öğrenci tercihlerinde belirgin düşüşler olduğunu gösteriyor.
En Çarpıcı Kayıp İlköğretim Matematik ve Fen Bilgisi Öğretmenliğinde
2023 yılında İlköğretim Matematik Öğretmenliği programına ayrılan kontenjan 4.568 iken, bu rakam 2024’te 4.239’a gerileyerek %7 azaldı. Ancak asıl dikkat çeken düşüş tercih sayısında oldu. 2023’te 75.745 aday bu programı tercih etmişken, 2024’te tercih sayısı sadece 18.622’ye düştü. Bu, %75’lik bir düşüş anlamına geliyor. Benzer şekilde, Fen Bilgisi Öğretmenliği programı kontenjanı %8 azalırken, tercih sayısındaki düşüş %71 gibi yüksek bir oranda gerçekleşti.
Fen Bilimleri Alanındaki Düşüşler Dikkat Çekiyor
Fizik ve Kimya Öğretmenliği programlarında da benzer eğilimler görülüyor. Fizik Öğretmenliği programı kontenjanı sabit kalmasına rağmen, tercih sayısı 2.075’ten 1.179’a geriledi (%43). Kimya Öğretmenliği tercihleri ise %40 oranında azaldı. Biyoloji Öğretmenliği de tercih açısından %42 kayıp yaşadı.
Sosyal Bilimler Alanında da Durum Farklı Değil
Sosyal Bilgiler Öğretmenliği programı kontenjanı %8 azalırken, tercih sayısındaki düşüş %29 oldu. Coğrafya Öğretmenliği’nde ise bu oran %28 olarak kaydedildi. Türkçe Öğretmenliği gibi sözlü alan programlarında da %25’in üzerinde tercih kaybı görüldü.
Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Programı Zirvede Kalmayı Sürdürdü
Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık programı, düşüşe rağmen hala en çok tercih edilen programlardan biri. 2023’te bu programı 113.288 aday tercih ederken, 2024’te bu sayı 85.939’a geriledi. Bu, %31’lik bir düşüş anlamına gelse de toplam tercih sayısı bakımından pek çok diğer programın önünde yer aldı.
İlahiyat ve İslami İlimler Görece Daha Az Etkilendi
İlahiyat ve İslami İlimler programlarında tercih kaybı %21 ile sınırlı kaldı. Bu durum, bu programlara olan ilginin diğer alanlara kıyasla daha dirençli olduğunu ortaya koyuyor.
Özel Eğitim ve İngilizce Öğretmenliği Düşüşe Karşı Dirençli
Bazı alanlarda ise düşüş sınırlı kaldı. Örneğin, Özel Eğitim Öğretmenliği kontenjanı %23 azalmasına rağmen tercih kaybı %4 ile sınırlı kaldı. İngilizce Öğretmenliği ise %19’luk tercih artışıyla dikkat çekti.
Eğitim Politikaları İçin Uyarı Niteliğinde Veriler
Bu tablo, öğretmenlik mesleğine yönelik ilginin giderek azaldığını gösteriyor. Tercih edilen programların azalması, eğitim sistemine gelecekte yeterli sayıda nitelikli öğretmen kazandırılmasını zorlaştırabilir. Öğretmenlerin mesleki itibarını artırmaya yönelik politikaların, ücret düzenlemelerinin ve meslek koşullarının iyileştirilmesinin bu eğilimi tersine çevirmede kritik bir rol oynayabileceği vurgulanıyor.
Görselin Kaynağı: Salim Ünsal
Eğitim uzmanları, öğrenci tercihlerindeki bu dramatik düşüşlerin, sadece ekonomik ve mesleki koşullarla değil, aynı zamanda toplumdaki öğretmenlik mesleğine ilişkin algıyla da yakından ilgili olduğunu belirtiyor. Eğitim fakültelerindeki boş kontenjan oranlarının artması, gelecekteki öğretmen arzını ve eğitim kalitesini de tehdit ediyor.
