Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) verilerine göre, elektrik faturalarındaki kademeli tüketim limiti uygulaması sonrasında serbest tüketici statüsüne geçen abone sayısı yüzde 358 oranında artış göstererek 860 bin 207'ye ulaştı. Sabah Gazetesi'nden Barış Şimşek'in yayımladığı rapora göre, bu yükselişle birlikte Türkiye'deki toplam elektrik abonelerinin yüzde 1,66'sı serbest tüketici modeline dahil oldu. Tıpkı GSM operatörlerindeki numara taşıma sistemine benzeyen bu modelde aboneler, bağlı bulundukları şehrin dağıtım şirketi yerine farklı illerdeki tedarikçilerle indirimli özel sözleşmeler imzalayabiliyor.
Konut abonelerinde yıllık 4 bin kilovatsaat (aylık ortalama 333 kilovatsaat) tüketim sınırını aşan vatandaşların üst kademeye geçerek devlet desteğinden mahrum kalması, bu finansal arayışı tetikleyen ana unsur oldu.
En fazla serbest tüketici klima kullanımının yoğun olduğu bölgelerde görüldü
Kademeli sistem öncesinde yaklaşık 188 bin seviyesinde olan serbest tüketici sayısının kısa sürede katlanması, bölgesel tüketim alışkanlıklarını da göz önüne serdi. İkili anlaşma yöntemine en yoğun talep, yüksek hava sıcaklıkları ve klima kullanımı nedeniyle enerji tüketimi katlanan Akdeniz havzasından geldi.
EPDK raporunda, serbest tüketici geçişlerinin en yoğun yaşandığı lisanslı dağıtım alanları şu şekilde listelendi:
Akdeniz elektrik dağıtım bölgesi,
Boğaziçi elektrik dağıtım bölgesi,
Toroslar elektrik dağıtım bölgesi.
Sektörel bazda serbest tüketim anlaşmalarına en fazla sanayi kuruluşlarının ilgi gösterdiği açıklanırken, konutların tamamına yakınının da yasal olarak bu modele geçiş hakkının bulunduğu anımsatıldı.
İki bin yirmi altı yılı için serbest tüketici limiti beş yüz kilovatsaate indirildi
Enerji piyasasındaki serbestleşme adımları kapsamında, 2026 yılı için elektrikte serbest tüketici limitinin 500 kilovatsaat olarak belirlendiği hatırlatıldı. Bu yasal eşiğin düşürülmesiyle birlikte, neredeyse tüm hane halklarının perakende pazarından bağımsız elektrik tedarikçisi seçmesinin önü açılmış oldu.
Türkiye genelinde aktif olarak faaliyet gösteren 21 perakende elektrik şirketi bulunuyor. Aboneler, coğrafi konum sınırlaması olmaksızın diledikleri şirketi arayarak kendileri için en avantajlı fiyat teklifini sunan firma ile ikili anlaşma imzalayabiliyor.
Tedarik şirketleri abonelere piyasaya endeksli alternatif tarifeler sunuyor
İkili anlaşma sağlayan tedarik şirketleri, serbest tüketici portföyünü genişletmek adına tüketicilere farklı finansal formüller sunabiliyor. Şirketler, standart tarifelerdeki gibi sabit bir tek birim fiyat önerebildiği gibi, spot piyasa fiyatlarına endeksli değişken maliyetli tarifeler de geliştirebiliyor.
Örneğin, İstanbul'da ikamet eden bir konut abonesi, kentteki yerel dağıtıcı yerine başka bir il merkezli firmayla masaya oturup indirimli enerji hakkı talep edebiliyor. Uzmanlar, sözleşme imzalarken fiyatlama periyotlarının ve taahhüt şartlarının dikkatle incelenmesi gerektiğinin altını çiziyor.
