Boğaziçi Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Ceyhun Elgin, asgari ücrete yapılacak zamma ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Elgin, hedeflenen enflasyona göre belirlenen zam oranlarının hata olduğunu belirterek, 2025 yılı için asgari ücrete yüzde 50 artış yapılması gerektiğini ifade etti.
Elgin’e göre bu oran, mevcut asgari ücreti 33 bin 156 liraya yükselterek, 30 bin lirayı aşması beklenen açlık sınırının üzerinde bir yaşam standardı sağlayacak.
“Enflasyonun belirleyicisi döviz kurları”
Ekonomist Elgin, enflasyonun en büyük belirleyicisinin döviz kurları olduğunu vurguladı.
“Asgari ücrete hedeflenen enflasyona göre zam yapılması hataydı. Döviz kuru hareketleri enflasyonu doğrudan etkiliyor. Sadece para politikasıyla enflasyonu kalıcı olarak düşürmek mümkün değil,” dedi.
Elgin, ayrıca asgari ücret artışlarının verimliliği artırdığını belirtti ve beyaz yakalı çalışan maaşlarının da asgari ücrete yakınsadığını söyledi.
“Yüzde 30 enflasyona yüzde 20 zam, 10 puan kayıp demek”
Ceyhun Elgin, mevcut enflasyon beklentilerine dikkat çekerek, asgari ücrete yapılacak düşük zammın çalışanların alım gücünü azaltacağını belirtti.
“Yıl sonunda enflasyonun yüzde 29-30 civarında olması bekleniyor. Eğer asgariye yüzde 20 zam yapılırsa çalışanlar reel olarak 10 puan kaybedecek. Refah payı da eklenerek yüzde 50 civarında bir zam yapılmalı,” ifadelerini kullandı.
Akademik çalışma: Asgari ücretin enflasyona etkisi sınırlı
Ceyhun Elgin’in, Greenwich Üniversitesi’nden Cem Oyvat ve İzmir Ekonomi Üniversitesi’nden Adem Yavuz Elveren ile birlikte hazırladığı “Yüksek Enflasyon Ekonomisinde Asgari Ücret: Türkiye Örneği” başlıklı akademik makalede, 2005-2024 dönemine ait veriler incelendi.
Çalışmada, asgari ücretteki yüzde 10’luk artışın yıllık enflasyonu yalnızca yüzde 1-2 aralığında artırdığı tespit edildi.
Ekonomist Cem Oyvat, bu bulguyu şöyle değerlendirdi:
“Asgari ücret artışlarının enflasyon üzerindeki etkisi, bazı kesimlerin düşündüğünden çok daha düşük.”
Aynı araştırmada, yüzde 10’luk asgari ücret artışının işsizliği yalnızca 0.10-0.15 puan artırdığı, dış ticaret dengesi üzerindeki etkisinin ise oldukça sınırlı kaldığı ifade edildi.
“JPMorgan’ın önerisi gerçekçi değil”
Elgin, ABD merkezli banka JPMorgan’ın yüzde 20’lik artış tavsiyesini de eleştirdi.
“Geçen sene enflasyon yüzde 44’tü, asgari ücret ise sadece yüzde 30 arttı. Asgari ücretlilerin 14 puan kaybı var. Bu tabloya rağmen yüzde 20 artış önerisi gerçekçi değil,” dedi.
Asgari ücret tartışmaları yeniden gündemde
2025 yılı yaklaşırken, asgari ücrete yapılacak zam oranı yeniden kamuoyunun ana gündem maddelerinden biri haline geldi. Ekonomistler, mevcut fiyat artışları ve açlık sınırı dikkate alındığında asgari ücretin 30 bin liranın üzerinde olması gerektiği görüşünde birleşiyor.
