Kamuoyunda vatandaşlık maaşı olarak anılan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi'nin (GETAD) 2027 yılında Türkiye genelinde uygulanması planlanıyor. Dar gelirli haneleri hedefleyen sistemde desteklerin türü, gelir düzeyi ve bölgesel ihtiyaçlara göre belirlenecek.
Model kapsamında her haneye aynı yardımın verilmesi öngörülmüyor. Bakanlıklar arası etki analizlerinin tamamlanmasının ardından hangi bölgede hangi destek türünün uygulanacağı netleşecek.
Destekler bölgesel ihtiyaçlara göre belirlenecek
Ekim ayında tamamlanması öngörülen etki analizlerinde, belirlenen gelir eşiğinin altında kalan ailelere sunulabilecek destekler değerlendirilecek. Hanelerin ihtiyaçlarının yaşadıkları bölgenin ekonomik şartlarına göre ayrı ayrı ele alınması planlanıyor.
Bu kapsamda Antalya'da yaşayan bir ailenin ihtiyaçları ile Hakkari'deki bir hanenin öncelikleri aynı şekilde değerlendirilmeyecek. Desteklerin bölgeye göre kira, ısınma, gıda veya enerji yardımı şeklinde çeşitlendirilmesi öngörülüyor.
Yardımlar hem nakdi hem de ayni olarak uygulanabilecek. Sistemin temel hedefi, belirlenen gelir seviyesinin altında kalan hanelerin sosyal desteklerle güvence altına alınması olacak.
| Değerlendirilecek alan | Planlanan yaklaşım |
|---|---|
| Kira | Bölgesel ihtiyaca göre destek |
| Isınma | Bölgesel ihtiyaca göre destek |
| Gıda | Nakdi veya ayni destek |
| Enerji | Bölgesel ihtiyaca göre destek |
En düşük emekli aylığı alanlar da kapsamda
GETAD modelinin düşük emekli aylığı alanlar ile dar gelirli aileleri kapsaması hedefleniyor. Destek belirlenirken hanedeki toplam gelir ve yaşam maliyeti kriterleri dikkate alınacak.
Sosyal yardım sisteminin kişi başına asgari geliri güvence altına alacak biçimde yeniden düzenlenmesi planlanıyor. Modelin, en düşük emekli aylığına ilişkin mevcut destek yaklaşımını da yeni sistem içinde ele alması hedefleniyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, GETAD'ı daha önce "yeni nesil bir sosyal destek sistemi" olarak tanımladı. Uygulamanın 2027 yılında ülke genelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Ödeme miktarı henüz belirlenmedi
GETAD kapsamında hanelere yapılacak ödemenin tutarı henüz kesinleşmedi. Sistem, belirlenen gelir seviyesinin altında kalan ailelerin desteklenmesi üzerine kurulacak.
Mevcut sosyal yardım mekanizmasının daha kapsamlı ve aile odaklı bir yapıya dönüştürülmesi planlanıyor. Yardım türlerinin ve kapsamının, yürütülen analizlerin sonuçlarına göre şekillenmesi bekleniyor.
Bütçe planlaması yıl sonunda netleşecek
2027 yılı bütçe görüşmelerinin Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki (TBMM) sürecinin tamamlanmasının ardından GETAD için ayrılacak bütçenin netleştirilmesi planlanıyor. Gerekli görülmesi halinde sistem için yasal düzenleme de yapılacak.
Bütçe ve mevzuat sürecinin ardından sistemin 2027 itibarıyla hayata geçirilmesi öngörülüyor. Ekonomi yönetimi, Aile Destek Sistemi'ni sosyal yardım alanında aile odaklı ve kapsayıcı bir model olarak değerlendiriyor.
