İş başvurularında CV’de fotoğraf kullanımı Türkiye’de yaygınlığını korurken, Avrupa’da ülkeler arasında farklı uygulamalar bulunuyor. Uzman değerlendirmelerine göre fotoğraf, işe alımın ilk aşamasında görünüş, yaş ve etnik köken gibi unsurlar üzerinden önyargı riskini artırabiliyor.
İspanya Ulusal Araştırma Konseyi'nde (CSIC) Ramón y Cajal Araştırma Bursiyeri Mariña Fernández Reino ile Kariyer.net İşe Alım ve İş Gücü Çözümlerinden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Nigah Aksan, CV’lerde fotoğraf kullanımını değerlendirdi. Fotoğrafın işe yerleşme ihtimalini tüm pozisyonlarda artırdığına ilişkin genel geçer bir bulgu bulunmadığı belirtildi.
Avrupa’da CV’ye fotoğraf ekleme alışkanlığı değişiyor
Fernández Reino, Avrupa ülkelerinde CV’ye fotoğraf ekleme konusunda ortak bir uygulama bulunmadığını aktardı. Ülkeleri doğrudan karşılaştıracak güçlü veriler sınırlı olsa da yerleşmiş işe alım alışkanlıklarında belirgin farklılıklar bulunduğunu ifade etti.
İngiltere, ABD, Kanada ve İrlanda gibi Anglo-Sakson ülkelerde fotoğrafsız CV uzun süredir daha yaygın. İngiltere’de işverenin adaydan fotoğraf istemesinin Eşitlik Yasası kapsamında sorun oluşturabileceği de belirtildi.
Buna karşılık Almanya ve Avusturya’da profesyonel fotoğraf kullanımı geleneksel olarak yaygınlığını sürdürüyor. İspanya ile Orta ve Güney Avrupa’nın büyük bölümünde de fotoğraflı CV kullanılıyor ancak bu uygulama Almanya ve İsviçre’deki kadar güçlü bir norm oluşturmuyor.
| Ülke veya bölge | CV’de fotoğraf uygulaması |
|---|---|
| İngiltere, ABD, Kanada, İrlanda | Fotoğrafsız CV daha yerleşik |
| Almanya, Avusturya | Profesyonel fotoğraf geleneksel olarak yaygın |
| İspanya, Orta ve Güney Avrupa | Fotoğraf kullanımı yaygın |
| Hollanda | Fotoğraf kullanımı azalıyor |
Türkiye’deki uygulamayı ayrıntılı olarak bilmediğini belirten Fernández Reino, Türkiye’nin İngiltere ve ABD’den çok Almanya, Avusturya veya İsviçre’ye benzeyebileceğini tahmin etti. Nigah Aksan da Türkiye’de CV’de fotoğraf kullanımının daha yaygın olduğunu bildirdi.
Fotoğraf işe alımda önyargıyı tetikleyebilir
Fernández Reino’ya göre fotoğraf, adayın ırkı veya etnik kökeni hakkında güçlü bir sinyal oluşturabiliyor. Fiziksel görünüm; yaş, kilo, çekicilik ve dini kıyafet gibi unsurlar hakkında da bilgi verebiliyor.
Bu bilgilerin adayın mülakata çağrılma ihtimalini etkileyebildiği belirtildi. Fotoğrafın kaldırılması ise işe alımın ilk aşamasında dış görünüş üzerinden gelişebilecek ayrımcılık kanallarından birini ortadan kaldırabiliyor.
Bununla birlikte yalnızca fotoğrafın çıkarılması yeterli görülmüyor. İsim, adres ve mezun olunan eğitim kurumları da adayın etnik kökeni veya sosyal geçmişi hakkında işverene dolaylı bilgi sağlayabiliyor.
İngiltere’deki araştırmalarda fotoğrafsız başvurularda da etnik kökene dayalı ayrımcılığın görülebildiği aktarıldı. Standartlaştırılmış ve tamamen anonimleştirilmiş başvuruların azınlık adayların mülakata çağrılma oranını artırabildiği, ancak bunun her zaman daha fazla iş teklifine dönüşmediği belirtildi.
Fotoğraf tek başına işe yerleşmede belirleyici değil
Kariyer.net yöneticisi Nigah Aksan, fotoğrafın avantaj sağladığını gösteren ve bütün sektörlerle pozisyonlar için geçerli tek bir sonuç bulunmadığını ifade etti. Müşteriyle doğrudan temas edilen işler ile arka ofis görevleri arasında fotoğraf kullanımı açısından sistematik bir farklılığı gösteren verilerinin de bulunmadığını bildirdi.
Aksan’a göre CV’nin gücünü tek başına fotoğraf belirlemiyor. Adayın deneyimini, yetkinliklerini ve başvurduğu pozisyona sağlayabileceği katkıyı açık, güncel ve anlaşılır biçimde aktarması öne çıkıyor.
Kariyer.net’te fotoğraf alanının adayın tercihine bırakıldığı belirtildi. Fotoğraf, aday ile açık pozisyonun eşleştirilmesinde kullanılan kriterlerden biri olarak değerlendirilmiyor.
Kariyer.net’in 6 bin 500’ü aşkın adayla gerçekleştirdiği araştırmada ise her 10 adaydan 6’sının mülakat sonrasında kendisini daha iyi ifade etmiş olmayı istediği aktarıldı. Adayların güncel bilgi sunması, deneyim ve yetkinliklerini doğru ifade etmesi ve görüşme sürecine hazırlıklı katılması gerektiği belirtildi.
Bu nedenle CV’de fotoğraf bulunup bulunmamasının tek başına belirleyici olmadığı kaydedildi. Adayların öncelikle başvurdukları pozisyonun gerektirdiği deneyim ve yetkinliklere odaklanması gerektiği ifade edildi.
