Cumhuriyet Halk Partisi’nin 2023 yılında gerçekleştirilen İstanbul İl Kongresi ile 38. Olağan Kurultayı hakkında verilen “mutlak butlan” kararının gerekçeleri ortaya çıktı. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi’nin hazırladığı 20 sayfalık kararda, kararın dayanakları sekiz başlık altında sıralandı.
Mahkeme, kurultay sürecinde delege iradesinin çeşitli yollarla etkilendiği ve parti içi demokratik işleyişin zarar gördüğü yönündeki değerlendirmeleri gerekçe gösterdi.
1- “Delege iradesi fesada uğratıldı” değerlendirmesi
Kararda; soruşturma dosyaları, tanık ifadeleri, MASAK raporları, fezlekeler ve kurum yazışmalarının birlikte incelendiği belirtilerek, bazı delegelerin oy tercihlerinin menfaat ilişkileriyle yönlendirildiği kanaatine varıldığı ifade edildi.
2- Menfaat vaatleri gerekçe gösterildi
Mahkeme kararında, bazı delegelere para verildiği, belediyelerde iş imkanı sağlanacağı yönünde vaatlerde bulunulduğu, adaylık ve siyasi görev teklifleri yapıldığı iddialarına yer verildi. Ayrıca alışveriş kartı gibi çeşitli menfaatlerin sağlandığı öne sürüldü.
3- Gizli oy ilkesinin zedelendiği iddiası
Bazı delegelerden oy pusulalarının fotoğrafını çekerek göndermelerinin istendiği belirtilirken, bu durumun seçim iradesinin serbest şekilde oluşmasını engellediği değerlendirmesinde bulunuldu.
4- Parti içi demokrasi vurgusu
Kararda, Anayasa’nın 69. maddesi ile Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili hükümlerine atıf yapılarak, siyasi partilerde organ seçimlerinin demokrasi esaslarına ve üyeler arası eşitlik ilkesine uygun olması gerektiği kaydedildi.
5- “Emredici hukuk kurallarına aykırılık” tespiti
Mahkeme, iddia edilen usulsüzlüklerin yalnızca basit iptal sebebi olarak değerlendirilemeyeceğini, kamu düzeni ve emredici hukuk kurallarına aykırılık oluşturduğunu belirtti. Bu nedenle “kesin hükümsüzlük” sonucuna varıldığı ifade edildi.
6- Sonraki kurultayların hukuki dayanağı tartışıldı
Kararda, 4-5 Kasım 2023 tarihli kurultayın “mutlak butlanla sakat” kabul edilmesi nedeniyle, daha sonra yapılan olağan ve olağanüstü kurultayların da hukuki dayanağının ortadan kalktığı değerlendirmesi yapıldı.
7- “Dava konusuz kaldı” görüşü kabul edilmedi
İlk derece mahkemesinin “sonraki kurultaylar nedeniyle davanın konusuz kaldığı” yönündeki yaklaşımının isabetli olmadığı belirtildi. İstinaf mahkemesi, hukuki yararın devam ettiği kanaatine vardı.
8- Önceki yönetime dönüş kararı
Mahkeme, kurultayın yapıldığı tarihten itibaren geçersiz sayılması nedeniyle, 4-5 Kasım 2023 öncesindeki yönetime dönülmesine hükmetti. Bu kapsamda Kemal Kılıçdaroğlu ve o dönemki parti organlarının göreve devam etmesine karar verildi.
Kararın ardından CHP’de başlayan siyasi ve hukuki tartışmalar sürerken, gözler Yargıtay sürecine çevrildi.
