Ünlü komedyen Cem Yılmaz’ın Çanakkale’de geçirdiği kalp krizinin ardından sosyal medyada kulağındaki belirgin çizgi de gündem oldu. Bazı kullanıcılar, kulak memesindeki çapraz çizginin kalp krizi riskinin bir göstergesi olduğunu öne sürdü.
Kardiyoloji Uzmanı Dr. M. Türker Pabuccu da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Yılmaz’ın kulağındaki çizginin “Frank işareti” olarak bilinen bulguyla benzerliğine dikkat çekti. Pabuccu, bu işarete sahip kişilerde kalp krizi görülme sıklığının arttığını, ancak bunun bir neden-sonuç ilişkisi anlamına gelmediğini belirtti.
“Frank işareti” nedir?
Tıp literatüründe diagonal earlobe crease (DELC) olarak adlandırılan Frank işareti, kulak memesinin üzerinde çapraz şekilde uzanan belirgin bir kıvrım olarak tanımlanıyor.
Adını Amerikalı hekim Sanders T. Frank’tan alan bulgu, ilk olarak 1973 yılında koroner arter hastalığı bulunan bazı hastalarda gözlemlendi. O tarihten bu yana Frank çizgisi ile kalp-damar hastalıkları arasındaki olası ilişki çok sayıda araştırmada incelendi.
Kalp hastalığıyla bağlantısı var mı?
Bilimsel araştırmalar, Frank çizgisi ile koroner arter hastalığı arasında istatistiksel bir ilişki bulunabileceğine işaret ediyor. Ancak bu durum, kulağında böyle bir çizgi bulunan kişinin kalp krizi geçireceği anlamına gelmiyor.
Yakın dönemde yayımlanan ve 12 çalışmanın sonuçlarını bir araya getiren bir meta-analizde, 2 bin 415 koroner arter hastası ile 2 bin 545 kişilik kontrol grubu karşılaştırıldı. Frank işareti bulunan kişilerde koroner arter hastalığı görülme olasılığının yaklaşık dört kat daha yüksek olduğu bildirildi.
Bazı araştırmalarda ise çizginin iki kulakta birden bulunmasının kardiyovasküler hastalıkla daha güçlü bir ilişki gösterebileceği sonucuna ulaşıldı.
2024 yılında İspanya’da 1.050 yetişkin üzerinde yapılan bir araştırmada da Frank çizgisi bulunan kişilerin kardiyovasküler risklerinin daha yüksek olduğu bildirildi. Çizginin bulunmadığı kişilerde yüksek risk kategorisinde yer alanların oranı yüzde 23,8 iken, tek kulakta çizgi bulunanlarda yüzde 35,6’ya, iki kulakta bulunanlarda ise yüzde 58’e yükseldi.
Ancak “ilişki” kalp krizini öngörmek anlamına gelmiyor
Frank çizgisiyle ilgili en önemli nokta burada ortaya çıkıyor.
Bir bulgunun belirli bir hastalıkla ilişkili olması, o bulgunun hastalığın nedeni olduğu veya hastalığı kesin olarak öngörebildiği anlamına gelmiyor.
Nitekim geçmiş araştırmaların sonuçları da birbirinden farklı. 2021 yılında toplam 3 bin 951 kişiyi kapsayan 13 çalışmanın değerlendirildiği bir incelemede, Frank çizgisinin koroner arter hastalığını saptamadaki duyarlılık ve özgüllük değerlerinin çalışmadan çalışmaya ciddi biçimde değiştiği görüldü.
Bu nedenle yalnızca kulak memesindeki çizgiye bakarak bir kişiye kalp-damar hastalığı tanısı konulması mümkün değil.
Çizginin nedeni neden hâlâ tartışılıyor?
Frank çizgisinin kalp-damar hastalıklarıyla neden ilişkili olabileceği konusunda farklı teoriler bulunuyor.
Bazı araştırmacılar, kulak memesindeki küçük damarlar ve bağ dokusunda yaşlanma ile damar sertliğine bağlı meydana gelen değişikliklerin çizginin oluşumunda rol oynayabileceğini düşünüyor. Elastik lif kaybı, bağ dokusu değişiklikleri, mikrovasküler dolaşım bozukluğu ve kollajen yapısındaki değişiklikler üzerinde de duruluyor.
Bununla birlikte yaşlanma faktörü önemli bir alternatif açıklama olarak öne çıkıyor. Çünkü hem damar sertliği hem de kulak memesindeki çizgiler yaş ilerledikçe daha sık görülüyor.
