Çinli otomotiv üreticisi BYD, 2024 yılının temmuz ayında Türkiye ile imzaladığı protokol kapsamında Manisa’da otomobil fabrikası kurma taahhüdünde bulundu. Anlaşmanın ardından şirkete, Türkiye’de satışa sunduğu araçlar için gümrük vergisi muafiyeti sağlandı.
Bu düzenleme sayesinde BYD’nin, Türkiye pazarında 1,5 milyar doların üzerinde vergi avantajı elde ettiği ifade edildi. Ancak aradan geçen yaklaşık 18 aylık sürede, Manisa’da fabrika yatırımıyla ilgili somut bir adım atılmadı.
Macaristan Hamlesi Tepki Çekti
BYD’nin Türkiye’deki yatırım sürecini ağırdan almasına karşın, Macaristan’ın Segedin kentinde kurulacak fabrika için üretim ekipmanlarını göndermeye başlaması, Ankara’da dikkat çekti. Manisa’daki yatırım için henüz herhangi bir inşaat faaliyeti başlatılmamışken, Macaristan’daki tesisin hayata geçirilmesi, yetkili kurumların tepkisine neden oldu.
Bu gelişmelerin ardından Ticaret Bakanlığı, BYD’ye yönelik yeni bir uygulamayı devreye soktu.
Gümrükte Bekletme Kararı
Dolu Batarya’nın haberine göre, alınan teşviklere rağmen fabrika yatırımının başlamaması, hükümet kanadında rahatsızlık yarattı. Bunun üzerine Ticaret Bakanlığı, BYD markalı otomobilleri gümrükte rutin işlemlerin ötesinde bekletmeye başladı.
Bu uygulama nedeniyle ödemesi yapılmış binlerce BYD aracının teslimat sürecinin aylarca uzayabileceği belirtiliyor. Söz konusu karar, fiilen Türkiye’ye sevk edilen araçların ülkeye girişini durdururken, şirketin satış ve teslimat planlarını da doğrudan etkiliyor.
Gümrük Muafiyeti Tartışması
BYD’nin, fabrika kurma taahhüdü karşılığında elde ettiği gümrük vergisi muafiyetinin, Türkiye otomotiv pazarında önemli bir avantaj sağladığına dikkat çekiliyor. Yetkililerin, yatırım takviminin netleşmemesi ve verilen sözlerin yerine getirilmemesi nedeniyle süreci daha sıkı takip edeceği ifade ediliyor.
Gümrükte bekletilen araçlara ilişkin uygulamanın yatırım sürecinde atılacak adımlara bağlı olarak şekilleneceği, önümüzdeki dönemde atılacak somut hamlelerin belirleyici olacağı belirtiliyor.
