Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, İstanbul’da kentsel dönüşüm sürecini hızlandırmak amacıyla hazırlanan yeni destek paketinin uygulama esaslarını duyurdu. Bakanlık tarafından yayımlanan 10 soru 10 cevap rehberinde, 3 milyon TL’ye kadar kredi desteği için başvuru yöntemi, gelir kriterleri, avantajlı gruplar ve desteklerin birlikte kullanım şartları açıklandı.
Rehbere göre destekten, belirli koşulları taşıyan riskli yapı sahipleri yararlanabilecek. Ayrıca kriterleri karşılayan hak sahiplerine, kademeli olarak yıllık yüzde 1,25’e kadar faiz indirimi uygulanabileceği bildirildi.
Başvuru süreci iki aşamada yürütülecek
Bakanlığın açıklamasına göre başvuru süreci ilk olarak müteahhit tarafından başlatılacak. Yapım ruhsatını alan müteahhit, e-Devlet üzerinden ARAAD (AFDİS) sistemine proje bilgilerini yükleyerek onaya sunacak.
Bu aşamanın tamamlanmasının ardından hak sahipleri, yine e-Devlet üzerinden ön başvurularını yapacak. Sonrasında vatandaşların, protokol imzalanan banka şubesine giderek fiziki başvurularını tamamlaması gerekecek.
Kredi için gelir ve sicil şartı aranacak
Destek kapsamında kredi kullanacak vatandaşlarda açık icra, takip veya haciz kaydı bulunmaması şartı aranacak. Bunun yanında aylık kredi taksit tutarının, belgelendirilen hane halkı aylık gelirinin yüzde 70’ini aşmaması gerekecek.
Böylece kredi değerlendirmesinde hem mali durum hem de ödeme gücü esas alınacak. Bakanlık, kredi kullanımında belirlenen ekonomik kriterlerin başvuru sürecinin temel unsurlarından biri olacağını bildirdi.
Faiz indirimi için 4 avantajlı grup belirlendi
Rehberde, kredi kullanımında 4 avantajlı kategori oluşturulduğu belirtildi. Bu kategorilerdeki şartları sağlayan vatandaşlara yıllık yüzde 1,25’e kadar faiz indirimi uygulanabileceği kaydedildi.
İlk grupta, kendisi ve hane halkı bireyleri adına, riskli yapıdaki bağımsız bölüm dışında başka konutu bulunmayan malikler yer alıyor. İkinci grubu orta ve düşük gelirli vatandaşlar oluştururken, üçüncü grupta şehit aileleri, engelliler, emekliler, dul ve yetimler ile kadın hane reisleri bulunuyor.
Enerji verimli binalara da avantaj sağlanacak
Dördüncü avantajlı grup ise yeni yapısını A ve B sınıfı Enerji Kimlik Belgesi ile inşa edecek hak sahiplerinden oluşuyor. Bu düzenlemeyle, kentsel dönüşüm sürecinde enerji verimliliği yüksek yapıların teşvik edilmesi hedefleniyor.
Bakanlığın rehberinde, avantajlı grupların kredi maliyetini düşürecek bu indirimlerden belirlenen şartlar çerçevesinde yararlanabileceği ifade edildi.
Hangi yapılar destek kapsamına alınacak
Açıklamaya göre krediden, tüm gerçek kişi riskli yapı malikleri yararlanabilecek. Ayrıca 1 Ekim 2020 tarihinden sonra yıkılmış ve riskli yapı olarak tescil edilmiş yapılar da destek kapsamına dahil edilecek.
Her malik ise yalnızca bir bağımsız bölüm için bu destekten yararlanabilecek. Bu sınırın, destek paketinin hak sahipleri arasında belirli esaslara göre dağıtılması amacıyla getirildiği belirtildi.
Kentsel dönüşüm kararlarında çoğunluk esas alınacak
Rehbere göre kentsel dönüşüm kararları, paydaşların salt çoğunluğu ile alınacak. Karara katılmayan maliklerin arsa payları ise Başkanlık tarafından rayiç bedel üzerinden belirlenerek diğer paydaşlara açık artırma usulüyle satılabilecek.
Bu maddeyle birlikte dönüşüm sürecinde karar alma mekanizmasının nasıl işleyeceği de netleştirilmiş oldu. Böylece ortak kararın alınamadığı durumlarda uygulanacak yöntem kamuoyuna açıklandı.
Kat irtifakı başvuru için zorunlu olmayacak
Bakanlık, projeye başvuru yapılabilmesi için kat irtifakının kurulmuş olmasının zorunlu olmadığını bildirdi. Hak sahiplerinin, arsa payları oranında krediden yararlanabileceği, kat irtifakının ise daha sonra kurulabileceği aktarıldı.
Bu düzenlemenin, başvuru sürecinde teknik nedenlerle oluşabilecek gecikmelerin önüne geçilmesi amacıyla hazırlandığı belirtildi.
Her hak sahibi tek bağımsız bölüm için destek alabilecek
Yayımlanan rehbere göre her hak sahibi, yeni yapılacak projede yalnızca bir bağımsız bölüm için kredi desteğinden yararlanabilecek. Böylece destek kullanımında kişi başına üst sınır açık biçimde tanımlanmış oldu.
Bakanlık, kredi desteğinin bağımsız bölüm bazında planlandığını ve bu çerçevede hak sahipliği değerlendirmesinin yapılacağını bildirdi.
Kira desteği ile kredi desteği birlikte alınabilecek
Rehberde, hak sahiplerinin kredi desteğinin yanında kira desteğinden de yararlanabileceği bilgisine yer verildi. Buna göre kat malikleri, dönüşüm sürecinde hem finansman hem de geçici barınma desteği alabilecek.
Ancak aynı kişinin Yarısı Bizden kampanyası ile bu yeni kredi desteğini birlikte kullanamayacağı açıklandı. Buna karşılık aynı binadaki farklı maliklerin, farklı destek modellerini tercih edebileceği ifade edildi.
Tüm malikler kredi kullanabilecek ancak sınır var
Bakanlık açıklamasında, tüm gerçek kişi maliklerin kredi kullanabileceği, ancak bunun yalnızca tek bir bağımsız bölüm ile sınırlı olduğu belirtildi. Ayrıca aylık taksitlerin, hane gelirinin yüzde 70’ini aşmaması şartı yeniden vurgulandı.
